İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

alḳu sıfat

Tanım

  1. Bütün, hep, her: “alḳu tınlıġlar” bütün canlılar; “alḳu nizvanılar” bütün tutkular; “alḳu işlerig bütürür” bütün işleri başarır. Tanıklar: Mait2AbhAO2ShoR
  2. Ad olarak: hepsi: “alḳunı” hepsini; “alḳu barça” hepsi, tamamı; “alḳudın sıŋar” her yönden. Tanıklar: KİPSekMaitAbhShoR

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): alḳu — yalın hâliyle 668 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • alḳu 586 (Abh, U, ShoR, Sek) · alku 57 (Mait, IB) · alqu 25 (ShoR)
  • alḳuḳa 7 (Abh, Sek, KİP) · alkuḳa 1 (Mait)
  • alkunuŋ 3 (Mait) · alḳunuŋ 3 (Abh, TT)
  • alḳudın 2 (KİP) · alkudın 1 (Mait)

Çekimli biçimler (10):

Sek Sekiz Yükmek

34 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.61 (IIc) yavlaḳ irü blgüler alḳu evde barḳta közünü kelip örletür
Jut.Sek.T-1.69 (Ib) munça törlüg ada tuda alḳu yoḳadur et’özleri igsiz toġasız
Jut.Sek.T-1.76 (IIc) yavlaḳ bilig barça alḳu alḳınur söner amrılur edgü ögli köŋül
Jut.Sek.T-1.89 (Ib) küçlügler ḳaşınçıġlar ölütçiler ḳınçılar alḳu kitgeyler
Jut.Sek.T-1.97 (IId) aġuluġ luuşı ḳamaġ yekler yilpigler adar(t)açı erkligler alḳu barça yaşar
Jut.Sek.T-1.109 (Ia) saḳınmışı alḳu --- koŋülinçe bolur birök ḳıynlḳḳa kirser azu
Jut.Sek.T-1.111–112 (Ib) yme bo --- bitigig üç ḳata oḳısar alḳu boş bolur taḳı yme kim ḳayu tınlıġ
Jut.Sek.T-1.116 (Ib) ḳanta yorısar bars irbis böri ulatı yavlaḳ tınlıġlar alḳu
Jut.Sek.T-1.139 (IIc) buluŋsuz buçġaḳsız atlġ bodunı alḳu bodistvlar yorıġınça yorıdaçı bolup
Jut.Sek.T-1.154 (Ia) edgü köni yoolçı yirçi bulup alḳu törlügüg yoḳ ruḳuġ körser ---
Jut.Sek.T-1.161 (Ia) bilig yukmekig alḳu inçe -- bilmiş uḳmış krgek bo niş yukmekig
Jut.Sek.T-1.166 (Ia) yoḳta --- öŋi yme ün bultuḳmaz eşidmiş ünüg alḳu inçe
Jut.Sek.T-1.172 (Ia) yıd yıpar bultuḳmaz yıdlamış yıdig alḳu inçe ötgürü usar
Jut.Sek.T-1.176 (Ia) yoḳ ḳuruġda öŋi yme --- tatġ bultuḳmazlar tatmış tataġġ alḳu
Jut.Sek.T-1.181 (Ia) ḳuruġda --- yme bürtmek bultuḳmaz bürtmek alḳu inçe
Jut.Sek.T-1.211 (Ia) bilgeler alḳu munı bilmez uḳmaz ötgürü umazlar taḳı yme
Jut.Sek.T-1.223 (IIc) nomuġ közleri alḳu arıtı açıldı ögirdi sevintiler alḳuġun tüzgerinçsiz
Jut.Sek.T-1.249 (IIc) et’öz tegşürüp kelirler ol iligler ḫanlar yme alḳuḳa yrlıḳançuçı
Jut.Sek.T-1.279 (Ib) --- alḳu- -ḳa ḳutadur titik bilge tuġar igsiz emgeksiz adasız tudasız bolur
Jut.Sek.T-1.329 (Ia) bo alḳu yirtinçü yirsuvdaḳı edgüli anıġlı kntünüŋ iki törlüg ḳılınç
Jut.Sek.T-1.334 (Ib) alḳu tirilürler uluġ törü toḳu iterler üküş törlüg tsuy ayıġ ḳılınç ḳılurlar
Jut.Sek.T-1.342 (IIc) edgüsin yvlaḳın alḳunı ayıtmaġuluḳ ol ulatı ootlı yaraşmazı künli ---
Jut.Sek.T-1.343 (IIc) yultuzlı yaraşmazı yıllı ḳutlı yaraşmazı alḳunı ayıtmazun ḳızıġ taşġarmış
Jut.Sek.T-1.346–347 (IIc) kiçig ḳa ḳadaş oġul ḳız alḳu asılur tuġmış alḳu titik otġuraḳ bolur bilir uḳar uz
Jut.Sek.T-1.346–347 (IIc) kiçig ḳa ḳadaş oġul ḳız alḳu asılur tuġmış alḳu titik otġuraḳ bolur bilir uḳar uz
Jut.Sek.T-1.370 (IId) küzedü tutalım kim --- alḳu törlüg ayıġlartın kitzünler adasızın tudasızın
Jut.Sek.T-1.422 (Ib) sıŋar alḳu yirde yarudı yaşudı yayḳanu yaltırıyu ḳararıġıġ alḳu kiterdi
Jut.Sek.T-1.422 (Ib) sıŋar alḳu yirde yarudı yaşudı yayḳanu yaltırıyu ḳararıġıġ alḳu kiterdi
Jut.Sek.T-1.423 (Ia) tamudaḳı emgeklig tınlġlar alḳu ozdı ḳutrultı edgü et’özke kirdiler
Jut.Sek.T-1.424 (IIc) ol ödün ol ḳuvraġda sekiz tümen sekiz miŋ bodistvlar alḳu
Jut.Sek.T-1.425 (Ia) burḫan biligŋe tegdiler alḳu yoḳ ḳuruġ ilig tigme orunḳa
Jut.Sek.T-1.433 (Ia) kişi ermezli alḳu nom közleri arıdı açıltı köni ------ bodistvlar yorıġıŋa
Jut.Sek.T-1.444 (Ib) bolur et’özi alḳu yiriŋ aḳar tökülür yarsınçıġ bolur et’özi
Jut.Sek.T-1.445 (Ia) yıdıġ sasıġ bolup alḳu kişi --- yrsyur yaḳmaz bolur et’öz ḳodsar aviş

Aynı gövdeden maddeler

“alku” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).