Tanım
- Bağır, göğüs; ciğer: “baġırsaḳnı bulsa baġırḳa urun” şefkatli birini bulursan bağrına bas; “baġırtın tebremiş ig” ciğerden kaynaklanan hastalık; “baġrım başın emledi” bağrımın yarasını sağalttı; “oġlum bu baġrım otı” oğlum, bağrımın ateşi (ciğerparem). Tanıklar: TTKB2DLT
- “baġır böşük” yakın akraba, hısım: “edgü ögli baġır böşük bolurlar” iyi niyetli yakınlar olurlar; “oġulı ḳızı baġrı böşüki ḳası ḳadaşı” oğlu kızı, yakınları, akrabası; “oġlı ḳızı uruġı tarıġı baġarı böşüki üklilür” oğlu kızı, soyu sopu, yakınları çoğalır. Tanıklar: Sek4ShoR
- “baġrı ḳıl-” bağrına basmak, yakın tutmak: “baġırsaḳnı bulsa özüŋ baġrı ḳıl” şefkatliyi bulursan onu bağrına bas; “suḳ erse boḍun baġrı yir” açgözlü olursa halkın bağrını yer. Tanıklar: KB3
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): baġır — yalın hâliyle 5 kez
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (4) →Sek Sekiz Yükmek
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.105 (Ib) | oġlı ḳızı uruġı tarıġı | baġarı | böşüki üklilür asılur ög |
| Jut.Sek.T-1.124 (Ia) | inçip oġulı ḳızı | baġrı | böşüki ḳası ḳadaşı ölmiş ögi ḳaŋı --- |
| Jut.Sek.T-1.309 (IIc) | ḳız birişip kelin içgerişip edgü ögli | baġır | böşük bolurlar tüŋür böşük |
| Jut.Sek.T-1.333 (Ib) | tınlıġlarġ ölürüp aş içgü ḳılıp tüŋür bişük ḳa ḳadaş | baġır | bişük |
Aynı gövdeden maddeler
“bagır” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).