Sek sözlüğü · madde
ertiŋü zarf
Tanım
- Pek, çok, son derece: “ertiŋü üküş edgü ḳılınç ḳazġanç ḳazġanur” pek çok iyi iş, sevap kazanır; “ertiŋü uluġ törün alı bertim” çok büyük törenle alıp verdim; “ed tavar bulup ertiŋü ögrünçülüg sevinçlig boldılar” mal bulup çok sevinçli oldular; “ėrtiŋü edgü ötgürmiş üçün” son derece iyi anladığı için; “yılı yılı ertüŋü edgü artuḳ yavaş” yıldan yıla çok iyi, pek uysal; “ertüŋü buşuşluġ ḳadġuluġ bolup” çok üzüntülü, kaygılı olup; “ertigü tusulġay” çok yarayacak. Tanıklar: BKKİPSek2KPMaitUSukh
ėrtiŋü, erdiŋü, ertüŋü, ertigü yazımları da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ertiŋü — yalın hâliyle 49 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ertiŋü 40 (Sek, U, BK, Mait) · ėrtiŋü 9 (KİP, Sukh, AO)
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (25) →Sek Sekiz Yükmek
25 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.10 (Ia) | azu ḳarı başları --- erser [ ]ur yinik yazuḳḳa | ertiŋü | |
| Jut.Sek.T-1.11 (Ia) | aġr ḳıynḳa tegürür | ertiŋü | emgek emgenür irti b[ ] |
| Jut.Sek.T-1.15 (Ia) | --- aç yoryur | ertiŋü | emgek emgenür öz biligsiz trs --- ḳılınçın |
| Jut.Sek.T-1.44 (Ib) | tüşerler | ertiŋü | aġar emgek- -ke kirürler ol antaġ aġar yazuḳluġ |
| Jut.Sek.T-1.71 (Ib) | uvutsuz biligi | ertiŋü | küçlüg erip öpke az almır ḳılınçı |
| Jut.Sek.T-1.72 (Ib) | artuḳ küçlüg ’erip | ertiŋü | --- emgenser biligsiz küniçi küvençeŋ |
| Jut.Sek.T-1.108 (IId) | yuduz yme bir ikintişke | ertiŋü | amraḳ bolur ne koŋülinte |
| Jut.Sek.T-1.148 (Ia) | yorügin uḳtursar ötgürser | ertiŋü | triŋ töz yıltız nomuġ |
| Jut.Sek.T-1.226 (IIc) | ḳamaġ tınlġlarta tuġmaḳ ölmek bo iki törlüg törü | ertiŋü | |
| Jut.Sek.T-1.240 (IIc) | üçün | ertiŋü | krgeklig sav ayıtdıŋız amtı siz ḳoduru tıŋlaŋ otġuratı nomlayu |
| Jut.Sek.T-1.243 (Ib) | ertiŋü | uluġ kiŋ alḳıġ ertiŋü yaruḳ | |
| Jut.Sek.T-1.243 (Ib) | ertiŋü uluġ kiŋ alḳıġ | ertiŋü | yaruḳ |
| Jut.Sek.T-1.275 (Ia) | trs ttrü törüke tar yolḳa kirmişke sanur | ertiŋü | trs tetrü |
| Jut.Sek.T-1.283 (Ib) | kelteçi barça edgü ödler ḳolular taḳı tözün | ertiŋü | yavaş bitig |
| Jut.Sek.T-1.286 (Ia) | azu yiti ḳata oḳızun | ertigü | tusulġay ḳutadġay erüş üküş |
| Jut.Sek.T-1.297 (Ia) | tip yrlḳadı emgenip tuġurur küni | ertiŋü | edgü ölser taşġarmış |
| Jut.Sek.T-1.299 (Ia) | ertiŋü | ḳutadġay tusulġay ay’ı küni ertiŋü yruḳ ertiŋü edgü | |
| Jut.Sek.T-1.299 (Ia) | ertiŋü ḳutadġay tusulġay ay’ı küni | ertiŋü | yruḳ ertiŋü edgü |
| Jut.Sek.T-1.299 (Ia) | ertiŋü ḳutadġay tusulġay ay’ı küni ertiŋü yruḳ | ertiŋü | edgü |
| Jut.Sek.T-1.300 (Ib) | yılı yılı | ertüŋü | edgü artuḳ yavaş bitig oḳıp iş işleser yitinç |
| Jut.Sek.T-1.303 (Ib) | ertiŋü | süzülti- -ler köŋülleri biligleri açıltı ters tetrü törüsin | |
| Jut.Sek.T-1.366 (IIc) | ol tarni küçiŋe bo yirtinçüdeki ḳamaġ tınlġlarḳa | ertiŋü | üküş asaġ |
| Jut.Sek.T-1.373 (Ib) | küçi erdemi | ertiŋü | uluġ titir kim ḳayu ayıġ ḳılınçlġ tınlıġlar bo nomuġ |
| Jut.Sek.T-1.436 (IIc) | bitigig üç ḳata oḳı[ ] | ertiŋü | ḳutadur ḳamaġ ḳutlar waḫşiklar turḳaru |
| Jut.Sek.T-1.457–458 (IIc) | bulmış teg bolup | ertiŋü | ögrünçülüg sevinçlig bolu teginip koŋüleri |