İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ev isim

Tanım

  1. Ev, konut; yurt: “atın mindi keldi eviŋe turup” atına bindi, kalkıp evine geldi; “ewindin turup çıḳtı” evinden kalkıp çıktı; “tört yıŋaḳtın … ėwleriŋizdin” evlerinizden; “azu ėdiz evte erser” ya da yüksek bir evde ise; “ebime tüşmiş” yurduma (ordugâhıma) inmiş. Tanıklar: ŞUUKB2
  2. “ev bark” ev bark, hane halkı ve mal mülk; “evdin barktın ün-” (Budist metinlerde) evi barkı bırakıp rahip olmak: “evde ünüp altı yıl tapavan berkte” evden çıkıp altı yıl çile ormanında; “ev-tin ünmiş kişiler” evden çıkmış (rahip) kişiler; “ebin barkın ḳalısız ḳop kelürti” evini barkını eksiksiz hep getirdi; “ebin barkın buzdum” evini barkını dağıttım; “evke barḳḳa badımız erser” eve barka bağlandıysak. Tanıklar: Huast2SekMait2Man
  3. Hane, aile: “neçe evinŋ kişi orunçaḳın yiddimiz erser” nice hanenin, kişinin emanetini yediysek; “evnŋ yutuzıŋa yazındım erser” başkasının karısıyla günah işlediysem. Tanıklar: U

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

ev (Budist metinler), ew/ėw (KB, KuT) ve eb/ėb (yazıtlar) yazımları bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ev — yalın hâliyle 103 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ewke 20 (KB) · ewḳe 2 (KB)
  • ewiŋe 16 (KB, Mait) · ėwiŋe 1 (KuT)
  • ew 15 (KB, TT, Mait, DLT) · ėw 8 (KuT)
  • ewi 11 (KB, DLT) · ėwi 2 (KuT)
  • ewindin 1 (KB) · ėwindin 1 (KuT)
  • ewlerindin 1 (KuT) · ėwlerindin 1 (KuT)

Çekimli biçimler (67):

Sek Sekiz Yükmek

16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.61 (IIc) yavlaḳ irü blgüler alḳu evde barḳta közünü kelip örletür
Jut.Sek.T-1.63 (Ib) ev barḳ içinte ada tuda ḳor yas ’egsümez ög ḳaŋ oġul ḳız ḳa
Jut.Sek.T-1.65 (Ia) tütüşlügü bolurlar ev iesi turḳaru bulġanyuḳ koŋüllüg ---
Jut.Sek.T-1.68 (Ib) bo nom bitigig evinte oḳıtsar ulatı üç ḳata oḳımışta bo
Jut.Sek.T-1.79 (Ib) ḳayu tınlıġ itiglig yratıġlġ iş küdük kent uluş ev barḳ
Jut.Sek.T-1.83 (Ia) krgek ötrü sizikszin ev barḳ turġurmış krgek küntin
Jut.Sek.T-1.86 (IIc) küdenlik ev barḳ uluġ kiçig ḳapıġ ḳuduġ otçuḳ taş soḳġu tegirmen
Jut.Sek.T-1.100 (Ia) umazlar itmiş yratmış yaŋı ev barḳ iesiŋe ḳutadur ḳutluġun
Jut.Sek.T-1.232 (Ib) ol oḳ evde barḳta ada tuda bolmadın barmaz ig aġrıġ
Jut.Sek.T-1.251 (Ib) oġulın evde barḳta igidürçe borunḳa neŋ yavlaḳ saḳınçı yoḳ
Jut.Sek.T-1.287 (Ia) edgü ḳılınç bolur ol evde -- kün küniŋe yoḳlamaḳ asılmaḳ
Jut.Sek.T-1.293–294 (Ia) erkligler yme taplaġaylar yirig topraḳġ boş ḳodup barġaylar evde barḳda
Jut.Sek.T-1.295 (IIc) ada tuda bolmaġay ev barḳ asılġay asıġ tusu bolġay tip yrlıḳadı
Jut.Sek.T-1.346 (IId) ev barḳ kün küniŋe yoḳlayur asılur ev igezi kün küniŋe --- kötrülür uluġ
Jut.Sek.T-1.346 (IId) ev barḳ kün küniŋe yoḳlayur asılur ev igezi kün küniŋe --- kötrülür uluġ
Jut.Sek.T-1.435 (Ia) teginser atanmış künte azu yaŋı ev barḳḳa kirmiş künte bo