KİP sözlüğü · madde
asıġ isim
Tanım
- Yarar, fayda, kazanç; “asıġ tusu” yarar ve fayda: “nomḳa ulaġ sapaġ asaġ tusu ḳılmış bolalım” öğretiye sürekli yarar sağlamış olalım; “tınlıġlarḳa asıġ tusu ḳılmaḳı” canlılara fayda sağlaması; “asıġı bar, edgü ol” yararı var, iyidir. Tanıklar: IBKİP2SekMait2AbhTTShoR
- KB’de sık olarak “asġı”: “uḳuş bolsa erke kör asġı üküş” ere akıl olursa yararı çok olur; “boḍun asġı” halkın yararı; “öz asġı tiler” kendi çıkarını ister; “asġı yası” yararı ve zararı. Tanıklar: KB4
- Kazanç, faiz: “almakları birle ribanı asıġ” faiz kazancını almaları yüzünden. Tanıklar: KuT
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): asıġ — yalın hâliyle 222 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- asıġı 19 (Abh, ShoR, U, KİP) · asıgı 1 (IB)
- asag 17 (Mait) · asaġ 4 (Sek, Mait)
- asıġlar 7 (KB, KuT, Abh) · asıglar 1 (KB)
- asıġḳa 4 (KuT, KB, Abh) · asıgka 1 (Mait)
Çekimli biçimler (30):
Bağlamlar
Bütün geçişler (8) →KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 1–4 | … saŋ (ḳuanşi i) m pusar alḳudın sıŋar etüz körkin (körtgürü) p tınlıġlarḳa | asıġ | tusu ḳılmaḳı bėş otuzunç … ornınta ün ėşitgüçi tėp atantı |
| KİP 94–95 | ḳuanşi im pusar atın atamış oġrınta edgü | asıġı | tususı antaġ tėtir . . |
| KİP 97–98 | … m pusar neçükin ne alın çevişin bu çambudvip yėr suvda yorıyur tınlıġlarḳa | asıġ | tusu ḳılur |
| KİP 148–149 | bu pusar munçulayu taŋ adınçıġ alp erdemin kamaġ tınlıġlarḳa | asıġ | tusu ḳılu ḳutġarur .. |
| KİP 151 | asıġ | tusu ḳılur .. | |
| KİP 160–161 | tözünüm biziŋe yarlıḳançuçı köŋül turġuruŋ bu buşımıznı alıp | asıġ | tusu ḳılıŋ tėp ötünti |
| KİP 163–165 | … teŋrili kişili ḳalın ḳuvraġḳa yarlıḳançuçı köŋül turġuruŋ bu busışın alıŋ | asıġ | tusu ḳılu bėriŋ |
| KİP 169 | ḳuanşi im pusar antaġ uz al çevişin timin bu yėrtinçüde | asıġ | tusu ḳılu yorıyur .. |
Aynı gövdeden maddeler
“asıg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).