İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ayıt- fiil

137 geçiş 41 biçim 11 eser KBAbhMaitShoRSekUKİPKP Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Sormak: “ayıttı bu ḫacib sözin yetrürek” hacip sözünü sürdürerek sordu; “bilirke ayıt tüş, ayıtma kiçe” rüyayı bilene sor, gece sorma; “ayıtma maŋa” bana sorma; “ayıtmazda aşnu sözüg sözlese” sorulmadan önce söz söylerse; “sezik ayıtsar” şüphelenip sorarsa; “toyınlar ayıtı ötünürler” rahipler sorarak arz ederler. Tanıklar: MaitManKB4
  2. (“inçe tėp ayıt-” biçiminde) şöyle diye sormak, söylemek: “teŋri burḳanḳa inçe tėp ayıtu tėginti” Tanrı Buda’ya şöyle diye sordu; “tapıġçılarıŋa inçe tėp ayıtdı” hizmetçilerine şöyle dedi. Tanıklar: KİPU
  3. (AH) Söylemek, dile getirmek: “ġalat ma‘nilerni ayıtmış” yanlış anlamlar söylemiş; “kaşġari til bile ayıtınış” Kaşgar diliyle söylemiş. Tanıklar: AH2
  4. (KB) “emanet … ayıtġa saŋa” (Tanrı) emaneti senden soracak.

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ayıt- — yalın hâliyle 11 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ayıtmışḳa 1 (U) · ayıtmışka 1 (KB)

Çekimli biçimler (40):

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 170–171 ol ödün alḳınçsız kögüzlüg bodisvt şlok taḳşutın teŋri burḳanḳa inçe tėp ayıtu tėginti
KİP 172 soġançıġ körkiŋe tükelligim teŋrim ėkileyü ayıtu tėginür mėn

Aynı gövdeden maddeler

“ayıt” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).