İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bügü sıfat

Tanım

  1. Bilge, bilgin (KB’de çoğunlukla hitap): “ḳılınçıŋ sözüŋ eḍgü tut ay bügü” ey bilge, işini sözünü iyi tut; “yaḳşı aymış bügü bilgi kiŋ” bilgisi geniş bilge güzel söylemiş; “bügülerke bilgi elig tutmadı” bilgelere bilgi el vermedi; “bilge bögü yunçıdı” bilge güçsüzleşti. Tanıklar: KB3DLT
  2. “bügü bilig” (Budist) doğaüstü bilgi, her şeyi bilme: “bügü biliglig burkanlar” her şeyi bilen Budalar; “ḳuanşi im pusar bügü biligin alḳunı körür” Avalokiteśvara doğaüstü bilgisiyle her şeyi görür; “erdemin bügüsin bügülenmekin” erdemini, bilgeliğini, doğaüstü gücünü. Tanıklar: KİPMan
  3. (Tonyukuk yazıtında) “bögü ḳaġan” Bögü Kağan: “bögü ḳaġan baŋaru ança yıdmiş” Bögü Kağan bana şöyle haber göndermiş. Tanıklar: T2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

bögü yazımı da bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bügü — yalın hâliyle 89 kez

Çekimli biçimler (6):

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 206 emgekte ara kirmegey tėp .. ḳuanşi im pusar bügü biligin alḳunı körür

Aynı gövdeden maddeler

“bügü” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).