İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

birök bağlaç

Tanım

  1. Eğer, şayet (çoğunlukla “… erser” ile): “birök ḳız tileser yme körkle ḳız keltürür” eğer kız isterse güzel bir kız da getirir; “birök bu tuşuşmaḳ atlġ ırḳ kelser” eğer bu ‘karşılaşma’ adlı fal gelirse; “birök bo nomuġ eşidip” eğer bu öğretiyi işitip; “birök antaġ oḳ erser” eğer öyleyse; “apam birög munıteg arıġ nomlap ḳotmasar” eğer hiçbir zaman böyle arı öğretiyi bırakmazsa; “birükin bu yėr suvda tükel bilge burkan yėg ermedi erser” eğer bu dünyada her şeyi bilen Buda en üstün olmasaydı. Tanıklar: SekMait2UTT2
  2. (Maniheist metinde) sonra, derken: “birök başın yokaru kötürüp körti” sonra başını yukarı kaldırıp baktı. Tanıklar: Man

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): birök — yalın hâliyle 298 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • birök 297 (Abh, U, KİP, ShoR) · bir’ök 1 (Sek)

Çekimli biçimler (5):

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

25 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 9–10a tözünüm birük bu yėrtinçüde sansız tümen t (ınlıġlar) … emgenser ol emgekinte ḳuanşi im …
KİP 29–33 taḳı yime birük bu üç miŋ uluġ miŋ yėr suvda tolu yavlaḳ yek içgek ėrser kėlip ol kişig öl …
KİP 48–49 birük ol sarbav satıġçılar uluġı . . ol ḳalın satıġçılarḳa inçe tėp tėser sizler …
KİP 65–68 birü(k) kim ayıġ ḳılınçlıġ ḳararıġ biligsiz kögüzlüg ėrser uzun turḳaru ḳuanşi im …
KİP 76 birük ḳız tileser yime körkle ḳız kėlürür . .
KİP 90–92 birük taḳı bir kişi bir tek ḳuanşi im pusar atın atayu tek bir ödün tapınu udunu …
KİP 101–103 bu yėrtinçü yėr suvdaḳı tınlıġlar . . . birük burḳanlar körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġla …
KİP 104–105 birök pratikabutlar körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol - tı …
KİP 106–107 birök şravaklar körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġla …
KİP 108–109 birök ezrua teŋri körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġ …
KİP 110–111 birök ḥormuzta teŋri körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tın …
KİP 112–114 birök uluġ erklig teŋri körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol …
KİP 115–116 birök mḥişvar uluġ teŋri körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol …
KİP 117–118 bu birök teŋri yėrinteki sü başı tay saŋun körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ol …
KİP 119–120 birök bişamn teŋri körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlı …
KİP 121–123 birök kiçig kiçig iligler körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar o …
KİP 124–125 birök uluġ emrençler atlıġlar körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pus …
KİP 126–128 birök igil nomçı törüçi körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol …
KİP 129–130 birök ėlçi bilgeler körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınl …
KİP 131–132 birök bramnlar körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġlar …
KİP 133–135 birök toyın şmnanç upasi upasançlar körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi …
KİP 136–138 birök adın adın öge bilge atlıġ yüzlüg er evçi körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar er …
KİP 139–140 birök kenç urı kenç ḳızlar körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar …
KİP 141–144 birök teŋriler yekler lular gantarlar gintirviler asurlar talım ḳara ḳuşlar maḥu …
KİP 145–146 birök vçirpanlar körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġl …