İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

aġar isim

Tanım

  1. Ağırlık, değer; saygınlık: “aġarı teŋinçe uluġluḳ bulur” değeri ölçüsünde büyüklük bulur; “kişi yalŋuḳta aġarı yoḳ” insanlar arasında (ondan) değerlisi yok. Tanıklar: SekKB
  2. Saygı; “uluġ aġar ayamaḳın” büyük saygı ve hürmetle; “aġar ayaġ ḳıl-” saygı göstermek: “adruḳ adruḳ aġar ayaġ ḳılurlar” türlü türlü saygı gösterirler. Tanıklar: Mait2
  3. Ağır, büyük (günah için): “ḳılmış aġar ayıġ ḳılınçımızni” işlediğimiz ağır kötü işleri. Tanıklar: Tövbe

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

KB’de “aġar” yazılışı aġ- (yükselmek) fiilinin geniş zamanı olarak da geçer.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aġar — yalın hâliyle 31 kez

Çekimli biçimler (1):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 33/28b3 … bilür ol kim kirür yer içiŋe ol kim çıḳar andın nė kim iner kökdin nė kim aġar anıŋ içiŋe ol yarlıḳaġan örtgen turur
Ku. T. 33/69b3 … 0 kim kim tileyür bolsa ʿizzet ol taŋrıḳa aġırlıḳ küşüşlük barça anıŋ tapa aġar yaḫşı söz yime eḍgü iş kötrür anı anlar kim al ḳılurlar yawuzlar birle ola …

Aynı gövdeden maddeler

“agar” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).