İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

alḳış isim

Tanım

  1. Alkış, övgü, hayır dua; “ḳarġış” (beddua) karşıtı: “kişi eḍgü atın kör alḳış bulur, atıḳmış isiz ölse ḳarġış bulur” insan iyi adıyla hayır dua bulur, kötü adla anılan ölünce beddua bulur; “alḳışımızḳa” duamıza. Tanıklar: KB
  2. (Budist) kehanet duası, kutsama: “vyakrit alḳış alırlar” (Budalardan) kehanet (vyākaraṇa) alırlar; “sp alḳıs” (gerçek) kutsama sözü. Tanıklar: UShoR
  3. Selam: “alḳış bėrmekleri ol kün … selam ḳılmaḳ” o gün selamlaşmaları selam vermektir. Tanıklar: KuT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): alḳış — yalın hâliyle 18 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • alḳış 17 (KB, ShoR, Mait, KuT) · alkış 1 (Man)
  • alkıs 1 (U) · alḳıs 1 (U)
  • alkışların 1 (Mait) · alḳışların 1 (Mait)

Çekimli biçimler (8):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 33/9b1–2 44 alḳış bėrmekleri ol kün kim körseler selam ḳılmaḳ bolġay anuttı olarḳa yanut tüz …
Ku. T. 34/14a2 58 alḳış aymaḳ yarlıḳaġan iḍidin

Aynı gövdeden maddeler

“alkış” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).