Derlem sözlüğü · madde
alḳu sıfat
Tanım
- Bütün, hep, her: “alḳu tınlıġlar” bütün canlılar; “alḳu nizvanılar” bütün tutkular; “alḳu işlerig bütürür” bütün işleri başarır. Tanıklar: Mait2AbhAO2ShoR
- Ad olarak: hepsi: “alḳunı” hepsini; “alḳu barça” hepsi, tamamı; “alḳudın sıŋar” her yönden. Tanıklar: KİPSekMaitAbhShoR
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): alḳu — yalın hâliyle 668 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- alḳu 586 (Abh, U, ShoR, Sek) · alku 57 (Mait, IB) · alqu 25 (ShoR)
- alḳuḳa 7 (Abh, Sek, KİP) · alkuḳa 1 (Mait)
- alkunuŋ 3 (Mait) · alḳunuŋ 3 (Abh, TT)
- alḳudın 2 (KİP) · alkudın 1 (Mait)
Çekimli biçimler (10):
Bağlamlar
Bütün geçişler (707) →Abh Abhidharma (Shogaito)
393 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 11 | yinçürü töpün yükünürmn bursaŋ ḳuvraġ<-lıġ> | alḳu | tüz-ün-ler ıduḳ-lar ḳuvraġ-ıŋa :: |
| Abh.Sho. 741 | ulatı | alḳu | adaḳanġu-lar-ıġ adḳandaçı bilge bilgi. |
| Abh.Sho. 1565 | umuġ ınaġ bolup | alḳu | emgek-ler-tin tardtaçı üçün. |
| Abh.Sho. 2559–2560 | … vinay adırtlıġ odġuraḳ erür tŋri burḫan yrlıḳamış nedegintėptėser bu erür | alḳu | burḫan-lar-nıŋ iç aġılıḳ-ı. |
| Abh.Sho. 3427–3428 | ne yme turġurup yöründekin körmeki erser | alḳu | kėrtü-ler-niŋ yörüg töz-in niz-vanı-larıġ tarġarıp anıŋ öçmekin tanuḳ -laġ … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
93 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.13–19 | muna ertimlig et-özümüz ertip barsar | al(ku) | ed tavar barça tolp karılsar alp bulġu--lug kişi et-özin bulmışım yoḳsuz b … |
| Mai.Tek.019.08–13 | … ış açitide ulatı tört (yigirmi) urılar kırk tümen udu kelmi(ş) tınlıglar.. | alku | maytrı bodis(a)v(a)tka amramaḳın üç ınag tutmaḳ ... -sin |
| Mai.Tek.042.14–17 | alku | (em)gek öŋ urug ... -ġı bolmış kop edlerniŋ tıltag- -ı bolmış bir kşn (ü)d … | |
| Mai.Tek.084.41–46 | munça türlüg tınlıglar | alku | tapn tamuda t(og-) -arlar.. ne yėme yalaŋuḳlar al(tı) tü(men) yüz bir otuz … |
| 5b-2–5 | … ltı ḳat tŋri yėrinteki meŋi ögr-ünçüde etizgülük oyunuŋuzlar erser . . anı | alḳu | yıġıp tėrip tujit tŋri yėriŋe kelü-rüŋler . . |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
83 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho. Rosia 1.1/4 | alqu | atqandaçı-qa atqanġu bolmaq üz-eki öŋ | |
| Sho.Rosia 2.2.8.V/4 | … g [kek]lig savlartın [bir]tem oz[u]p qutrulup alqu qam[aġ a]yıġ qılınçları | alqu | [-ġun] barça [kéter]ip tarıqıp birtemledi yene alqu öçüg [keki]g öritip [i … |
| Sho.Rosia 7.2 /111–133 | 若死若入滅盡正受 捨 [於壽暖 tiser yaşamaḳ isigig] | alḳu | erk(l)ig-ler buzulmaḳ 身命分離 et’öz isig öz bö[lülmek /// 滅盡定] 者 öçmek d(i)ya … |
| Sho.Rosia 7.2 /249 | arḫant alḳıp] | alḳu | aḳıġ-ların :: |
| Sho.Rosia 7.2 /364 | edgüti yıġınsar | [alḳu | ///] d(i)yan :: |
U Uigurica I-IV
67 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II B1-7-4–7 | … asinig basutçı iş bulup ükliyür bedüyür ançulayu yme az ḳılınç tıltaġınta | alḳu | nızvanılar ükliyür aşılur-lar |
| U II, T. III M. 207.-8–9 | alḳu | örtük tıtıġ-ları-nıŋ arımaġ-ı bolur .. | |
| U II, T. III M. 207 b.-39 | … rā-nāma-aparājitā-dhāranῑ / namo bud .. namo darm .. namo saŋ .. yükünürmn | alḳu | burḫan-lar bodıstv-lar ḳut-lar-ıŋa .. |
| U II, T. III M. 225-7.-1 | … lḳu yaġı-larıġ yanturdaçı .. ḳadır yavlaġ--larıġ bulḳanmıs köŋül-lüg-lerig | alḳu | yavız tül-lerig yoḳatdurtaçı alḳu türlüg aḳu bı bıçḳu oot suv-ta ulatı ada … |
| U II, T. III, M. 225.- 40.-1 | … mekei .. neŋ artuḳ emgek ada kelmekei .. neŋ oot suv adası tegmekei .. neŋ | alḳu | ayıġ ḳılılmıs ės küç-ler tegmekei-ler .. neŋ yilvi kömen tegmekei .. neŋ y … |
Sek Sekiz Yükmek
34 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.61 (IIc) | yavlaḳ irü blgüler | alḳu | evde barḳta közünü kelip örletür |
| Jut.Sek.T-1.111–112 (Ib) | yme bo --- bitigig üç ḳata oḳısar | alḳu | boş bolur taḳı yme kim ḳayu tınlıġ |
| Jut.Sek.T-1.176 (Ia) | yoḳ ḳuruġda öŋi yme --- tatġ bultuḳmazlar tatmış tataġġ | alḳu | |
| Jut.Sek.T-1.334 (Ib) | alḳu | tirilürler uluġ törü toḳu iterler üküş törlüg tsuy ayıġ ḳılınç ḳılurlar | |
| Jut.Sek.T-1.422 (Ib) | sıŋar alḳu yirde yarudı yaşudı yayḳanu yaltırıyu ḳararıġıġ | alḳu | kiterdi |
Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II S-1–2 | bilir : ontun sıŋarḳı burḫan-larġ ulşınta | alḳu | tapınur udunur : lar : |
| T II S-3–5 | alḳu yėrde | alḳu | tınlġ-lar : ara ançulayu et’öz : körkin kötgürü-ler : ḳaldı yaşın yaltrıḳı … |
| T II S-6–8 | … gü ötgürm[i]ş üçün yivli teg yaŋluḳ saḳınç niz:vani -larıġ baġ bu[ḳ]aġulaġ | alḳu | buz:ar boşuyur : lar |
| T II-14 | … ol . . . ] mn burḫan ḳutın bulup otun sıŋaḳı tınlġ-lar mėniŋ atımın ėşidip | alḳu | tuġmaz : tuġmaz : |
| T II S-62–64 | ḳamaġ yėr suvdaḳı [sumir] taġ:-lar temir tilgen taġ-lar ulatı | [alḳu | ḳamaġ u]luġ kiçig taġ:-lar alḳu bir teg [bir] öŋlüg boltı |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 1–4 | (namo but) . . namo drm . . namo saŋ (ḳuanşi i) m pusar | alḳudın | sıŋar etüz körkin (körtgürü) p tınlıġlarḳa asıġ tusu ḳılmaḳı bėş otuzunç … … |
| KİP 77 | alḳu | kişike amraḳ bolur .. | |
| KİP 141–144 | … zliler körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġlarḳa | alḳuḳa | yaraşı etüz körkin körtgürü nomlayur ḳutġarur .. |
| KİP 152–153 | anın ḳamaġ tınlıġlar ayayu aġırlayu tapınu udunu atayu tutmış kergek | alḳuḳa | ḳorḳunçsuz buşı bėrgüçi tėtir |
| KİP 206 | emgekte ara kirmegey tėp .. ḳuanşi im pusar bügü biligin | alḳunı | körür |
TT TT I-X
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 178b. 180-60–70 | köŋül tekii | [alḳu | anunmş bışrunmış nom larıġ . asra-a mansız saḳınç larıġ . ] alḳu anunmış b … |
| T II D 178b. 180-60–70 | … ül tekii [alḳu anunmş bışrunmış nom larıġ . asra-a mansız saḳınç larıġ . ] | alḳu | anunmış bışru -nmış nomlarıġ asra mansız saḫınçlarıġ turum ara top yoḫatdu … |
| T III D 2601-1–2 | alḳu | bėş ajunlarnıŋ umuġı [.] aryayışa töz nom ///////çı/// [.] ayançaŋ köŋülin … | |
| T III D 2601-5 | … . biz siziŋe . en/ . . . . . . . . . . . ajunıġ ḳutḳa -rḳalı . . . . . . . | alḳu | ayıġ ḳılınçlarımz . a/ . . . . ḳılınç tüşin uḳıttıŋız [.] . . . . . |
| T III 26015.-14 | … . . . . . . . [.] addınçıġ ıdduḳ ḳaŋımz . aġınçsız köŋül . . . . . . . [.] | alḳu | tınlġ oġlanıı-nıŋ . alp ertii sansartın . . . . . . . . . . ıdduḳ ḳaŋımz . … |
AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AO-15–17 | ėkişiksiz mudur-luġ ėrinçkençüçi köŋül-lüg | alḳu | iş-lerig bütürür |
| AO-60–63 | … olup ḳonşi im bodistv ada-sız ḳılıp uruġ ḳadaş oġul ḳız birle ḳavışġu üçün | alḳu | ada-larta umuġ boltaçı bo nom erdinig arış arıġ ögdi |
| AO-71–74 | … ḳadaş tınl(ı)ġ-lar uġuş-ı-nıŋ aşaġuluḳ yaşaġuluḳ buyan-ları asılıp üsdelip | alḳu | tınl(ı)ġ-lar asıġ-ı üçün burḳan bolz-un-lar |
| AO-75–78 | alḳu | emgek-lerte umuġ boltaçı ḳonşi im bodistv ar-a turup yol temür yiuçiŋ-niŋ … | |
| AO-75–78 | … emgek-lerte umuġ boltaçı ḳonşi im bodistv ar-a turup yol temür yiuçiŋ-niŋ | alḳu | ada-larınta adasız tudasız yanıp kelip körüşüp ḳavışıp adaḳ soŋınta alḳu-n … |
KP Kalyanamkara Papamkara
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlarIB Irk Bitig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 65 | bu ırk bitig (ė)dgü ol. (a)nç(ı)p | (a)lku | k(ė)ntü ülügi (ė)rklig ol. |
Aynı gövdeden maddeler
“alku” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).