İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

başla- fiil

102 geçiş 19 biçim 11 eser KBKuTShoRBKMaitKTTTSek Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Başlamak: “bayat atı birle sözüg başladım” Tanrı’nın adıyla söze başladım; “başladım taŋrı atı birle” Tanrı adıyla başladım; “öziŋe basut ḳılsa iş başlasa” kendine yardım edip işe başlarsa; “ayaḳ tirki başlasa” kadehler dolaşmaya başlarsa; “iş küdük timin başlamış” işe hemen başlamış. Tanıklar: SekKuTKB2
  2. Önderlik etmek, yönetmek; (-yu biçimiyle) başta olmak üzere, önderliğinde: “ḳalın satıġçılarıġ başlap” kalabalık tüccarlara önderlik edip; “tatabı bodun başlayu udar seŋün kelti” Tatabı halkı başta olmak üzere Udar Sengün geldi; “ḳaġanḳa başlayu baz ḳaġanıġ balbal tikmiş” babam kağana ilk balbal olarak Baz Kağan’ı dikmiş; “tözün maytrı başlayu” soylu Maitreya başta olmak üzere; “ḳu seŋün başadu” Ku Sengün önderliğinde. Tanıklar: KTBK2Mait
  3. (başlan- biçimiyle) yönelmek, bir yerden başlamak: “kün ortudın başlanıp” güneyden başlayıp; “uyġur tapa başlanıp” Uygurlara doğru yönelip. Tanıklar: MaitDLT

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): başla- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (19):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

28 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/29b1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan ol.
Ku. T. 27/15a1 Başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 30/11b1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan ol
Ku. T. 30/12a2 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan ol
Ku. T. 30/18b1 başladım taŋrı atı birle ulaşu yarlıḳaġan üküş rahmetliġ
Ku. T. 31/4a1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 31/36b1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 32/3b1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 32/44b1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 33/28a1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 33/63a3 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 34/46b1 başladım taŋrı atı birle uluġ baḫşişlıġ ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 34/76b2 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 35/22b1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 35/73a1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 36/37a1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 36/74b1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 36/89a1 başladım taŋrı atı birle rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 37/4a1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 37/26a1 başladım taŋrı atı birle üküş raḫmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 38/16b1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 38/33a1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 38/39b1 başladım taŋrı atı birle üküş ralımetlig ulaşu yarlıḳaġan.
Ku. T. 38/49a2 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 38/57a1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 38/65a2 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 38/75b2 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 38/88a2 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan

Aynı gövdeden maddeler

“başla” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).