KuT sözlüğü · madde
emget- fiil
Tanım
- Acı çektirmek, eziyet etmek, sıkıntı vermek: “mini emgetür til iḍi ök telim” dil sahibi beni çok eziyet ettirir; “emgettiler kelmezde aşnu bizke” sen gelmeden önce de bize eziyet ettiler; “yavaş edgü kişilerig küŋ ḳul ḳıltım … emgettim” uysal iyi kişileri köle ettim, eziyet ettim; “ig toġa egirdi sėni emgetgeli” hastalık dert seni sardı eziyet etmek için; “bodunuġ … emgetmeŋ tolgatmaŋ” halkı üzmeyin, sıkıntıya sokmayın; “tapuġ birle yazuḳ igin emletür … özin emgetür” hizmetle kendini yorar. Tanıklar: BKKuTKB
- (Olumsuz türevlerle) eziyet etmeyen: “kop kamag tınlıglarıg emgetmeksiz saḳınç” bütün canlılara eziyet etmeme düşüncesi; “adın tınlıġ oġlanın emgetmegümüz kergek erti” başka canlılara eziyet etmememiz gerekirdi. Tanıklar: MaitTövbe
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): emget- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (19):
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 28/12b2 | 129 aydılar: | emgettiler | kelmezde aşnu bizke hem kelmişde kiḍin bizke. aydı: ya bolġay kim iḍiŋiz y … |
| Ku. T. 29/43b1 | 61 olardın anlar kim | emgetürler | yalavaçnı ayurlar: ol ḳulaḳ. ayġıl: hayr ḳulaḳı sizke biter taŋrıḳa hem bi … |
| Ku. T. 29/43b1 | … a hem biter müʾminlerḳa sizke rahmet anlarḳa kim bittiler sizdin anlar kim | emgetürler | taŋrınıŋ yalavaçını olarḳa ḳın açıtġan |
| Ku. T. 33/16a1 | … yime ḳaçan yėse siz tarı[lı]ŋlar oḳımaḳ yoḳ sizke hiç hadis bütünlükin ol | emgetür | erdi yalavaçnı uwtanur erdi sizdin taŋrı ḳodmas yıġmaz çın sözdin ḳaçan ti … |
| Ku. T. 33/16a1 | … rdın hicab arḳasında ol arıġraḳ köŋlüŋizke olar köŋülleriŋe kerekmez sizke | emgetse | sizler taŋrınıŋ yalawaçını kerekmez kim nikah ḳılsa siz anıŋ cüftlerini an … |
| Ku. T. 38/41a3 | 5 ḳaçan aydı erse musa boḍnıḳa: ey boḍnum nelük | emgetür | siz mėni rastlıḳ üze bilür sizler men taŋrınıŋ yalavaç men siziŋ tapa ḳışt … |
Aynı gövdeden maddeler
“emget” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).