KuT sözlüğü · madde
ev isim
Tanım
- Ev, konut; yurt: “atın mindi keldi eviŋe turup” atına bindi, kalkıp evine geldi; “ewindin turup çıḳtı” evinden kalkıp çıktı; “tört yıŋaḳtın … ėwleriŋizdin” evlerinizden; “azu ėdiz evte erser” ya da yüksek bir evde ise; “ebime tüşmiş” yurduma (ordugâhıma) inmiş. Tanıklar: ŞUUKB2
- “ev bark” ev bark, hane halkı ve mal mülk; “evdin barktın ün-” (Budist metinlerde) evi barkı bırakıp rahip olmak: “evde ünüp altı yıl tapavan berkte” evden çıkıp altı yıl çile ormanında; “ev-tin ünmiş kişiler” evden çıkmış (rahip) kişiler; “ebin barkın ḳalısız ḳop kelürti” evini barkını eksiksiz hep getirdi; “ebin barkın buzdum” evini barkını dağıttım; “evke barḳḳa badımız erser” eve barka bağlandıysak. Tanıklar: Huast2SekMait2Man
- Hane, aile: “neçe evinŋ kişi orunçaḳın yiddimiz erser” nice hanenin, kişinin emanetini yediysek; “evnŋ yutuzıŋa yazındım erser” başkasının karısıyla günah işlediysem. Tanıklar: U
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
ev (Budist metinler), ew/ėw (KB, KuT) ve eb/ėb (yazıtlar) yazımları bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ev — yalın hâliyle 103 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ewke 20 (KB) · ewḳe 2 (KB)
- ewiŋe 16 (KB, Mait) · ėwiŋe 1 (KuT)
- ew 15 (KB, TT, Mait, DLT) · ėw 8 (KuT)
- ewi 11 (KB, DLT) · ėwi 2 (KuT)
- ewindin 1 (KB) · ėwindin 1 (KuT)
- ewlerindin 1 (KuT) · ėwlerindin 1 (KuT)
Çekimli biçimler (67):
evleri 375
evler 129
evlerin 58
evde 53
evlerde 31
ewke 20
ewiŋe 16
ew 15
ewde 13
ewin 11
ewi 11
evdin 10
ebi 9
ewdin 8
ėw 8
evtin 7
ebin 6
evinte 6
evig 5
ėwler 4
eviŋe 4
evke 4
ėwe 3
ėwleriŋiz 3
ebirü 3
ewiŋ 3
ėwleri 3
ewinde 2
evte 2
ewiŋde 2
ewni 2
ebig 2
ėbiŋėrü 2
ebime 2
ewḳe 2
ėwi 2
ėwleriŋe 2
ewiŋke 1
ebke 1
ewindin 1
evnŋ 1
ebige 1
evirü 1
ebde 1
eviŋde 1
ewlerdeki 1
ewlerindin 1
ebimrü 1
ewtin 1
ewüŋdin 1
evimte 1
ėb 1
ėbintin 1
eviniŋ 1
evlerig 1
awdin 1
evinŋ 1
ėwindin 1
ėwiŋe 1
ebiŋe 1
ewimte 1
ėwlerindin 1
ėwlerini 1
evip 1
ebimin 1
ėwleriŋizdin 1
ėwlerni 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (33) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
33 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/17b1 | … izke fermandın nerse öldürülmegey erdimiz munda. ayġıl: eger bolsa erdiŋiz | ėwleriŋiz | içinde çıḳġatılar ol kişiler kim bitildi olar üze öldürmek yatġu yerleriŋe … |
| Ku. T. 26/66b2 | … rı yolı içinde bulur yer içinde turġu yer üküş hem kėŋlik kim kim çıḳsa öz | ėwindin | hicret ḳılġanın taŋrıḳa yalavaçıŋa yana yetse aŋa ölüm çın-oḳ tüşti anıŋ y … |
| Ku. T. 28/66a3 | neteg kim çıḳardı seniŋ iḍiŋ | ewüŋdin | könilikin bütünlükin bir ögür müʾminlerdin taplamazlar |
| Ku. T. 28/83a1–3 | 35 bolmadı olarnıŋ namazları | ėw | üskinde meger sıġırmaḳ aya urmaḳ tatıŋlar ḳınnı anıŋ birle kim tanar erdiŋ … |
| Ku. T. 29/15a1 | 20 anlar kim bittiler hem | ėw | barḳdın kesildiler toḳuştılar taŋrı yolı içinde malları birle özleri birle … |
| Ku. T. 29/17a3 | … ar kim ḳazġandıŋız anı satıġçılıḳ kim ḳorḳar sizler anıŋ kasidlikiŋe turġu | ėwler | tileyür sizler anı sewügre[k] sizke taŋrıdın hem yalavaçındın toḳuş ḳılmaḳ … |
| Ku. T. 29/52a1 | … rḳa bustanlar kim aḳar astınıda arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde turġu arıġ | ėwler | turġu bustanları içinde hem ḫoşnudluḳ taŋrıdın uluġ ol ol ḳurtulmaḳ uluġ |
| Ku. T. 30/50a1 | 41 anlar kim | ėw | barḳdın aḍrıldılar teŋrilik anda kiḍin kim küç ḳıl[ın]dılar ornatġay-miz a … |
| Ku. T. 30/64a1–3 | 68 körkitü bėrdi iḍiŋ arıḳa kim ėtġil / tutġıl taġlar--dın | ėwlerni | yıġaçda andın kim ḳılurlar |
| Ku. T. 30/72b1 | 80 taŋrı ḳıldı sizke | ėwleriŋizdin | amrulġu ḳıldı sizlerke yılḳılar terilerindin ėwler yüŋül tutar siz anlarnı … |
| Ku. T. 30/72b1 | … aŋrı ḳıldı sizke ėwleriŋizdin amrulġu ḳıldı sizlerke yılḳılar terilerindin | ėwler | yüŋül tutar siz anlarnı köçgü künleriŋizde turġuluḳ künleriŋizde ḳoy yüŋle … |
| Ku. T. 30/90b2 | 110 yana bütünlükin seniŋ iḍiŋ anlarḳa kim | ėw | barḳlarıdın kesildiler anda kiḍin sınandılar yana ḳatıġlandılar serindiler … |
| Ku. T. 31/29a1–2 | 74 neçeni yoḳattımız olarda aşnu körklügrek boḍundın | ėw | tonındın egin tonındın |
| Ku. T. 32/8b8b3 | … am ḳıldımız anıŋ üze emüzgenlerni anda burun aydı: nek yolçılayın mu sizni | ėw | boḍnıḳa pezirleyürler [a]nı sizke olar aŋar eḍgü sanġanlar |
| Ku. T. 32/37b1 | 58 neçe yoḳattımız uluş--dın [kim] küvezlendi anıŋ tiriglikleri ol turġu | ėwleri | turmaduḳ teg olarda kiḍin meger azḳına erür-miz biz miras alıġlılar-miz |
| Ku. T. 33/2a3 | 33 ahestelıḳ ḳılıŋlar | ėwleriŋiz | içinde taranıp çıḳmaŋlar evvelḳı bilmezlik çıḳmaḳı teg kafirler aḍaḳın ḳıl … |
| Ku. T. 33/2a3 | … hem yalawaçıŋa anıŋ üçün tileyür taŋrı kiterse sizdin ʿazabnı ey peyġamber | ėwi | boḍnı arıtsa sizlerni arıtmaḳ |
| Ku. T. 33/3a3 | 34 yad ḳılıŋlar ol kim oḳınur | ėwleriŋiz | içre taŋrınıŋ nişanları yime bütün söz ol taŋrı ėrür latif bilgen |
| Ku. T. 33/12a1 | … ızları taġayıŋ ḳızları anaŋ tişi ḳarındaşınıŋ ḳızları anlar kim kesildiler | ėw | barḳdın seniŋ birle müʾmine uraġutnı eger bėrse özini peyġamberḳa eger til … |
| Ku. T. 33/16a1 | 53 ey anlar kim bittiler kirmeŋ yalawaç | ėwiŋe | meger destur bėrilse sizke taʿam tapa baḳıġlılarda aḍın anıŋ vaḳtiŋe anças … |
| Ku. T. 33/37al | 15 bütünlükin boḍnıḳa | ėwleri | içinde nişan iki bustan saġdın hem soldın yėŋler öz iḍiŋiz ruzisindin taḳı … |
| Ku. T. 34/7a2 | … rek bolsa aŋar yetmek aynı ap yime tün kündüzni ozruġlı ḳamuġ felek içinde | ėwe | tezginürler |
| Ku. T. 36/13a1 | 18 | ėwe | tileyür aŋa anlar kim bitmezler aŋar anlar kim taptılar ḳorḳuġlılar andın … |
| Ku. T. 36/50b3 | 33 eger bolmasa erdi boḍun bir ögür yalġuz ḳılġatımız ol kim tanar taŋrıḳa | ėwleriŋe | şifta[r]lar kümişdin yime üzeŋüler anıŋ üze aġarlar |
| Ku. T. 36/51b1 | 34 yana | ėwleriŋe | ḳapuġlar yime taḫtlar anıŋ tayanurlar |
| Ku. T. 31/79a2 | … ı utru kelmiş özleri ḳolında aydılar: bu bulıt yaġturur bizke suw kendü ol | ėwe | tileyür siz aŋar yel turur anıŋ içinde açıġlı ḳındın |
| Ku. T. 31/79b3 | 25 helak ḳılur ḳamuġ neŋni iḍi buyruḳı birle erte ḳoptılar körünmez meger | ėwleri | mundaġuḳ yanut bėrür-miz yazuḳluġ boḍunḳa |
| Ku. T. 37/55b3 | 4 bütünlü[ki]n anlar kim ündeyürler sėni kiçig | ėwler | artındın üküşrekleri anlarnıŋ uḳmaslar usları yoḳ |
| Ku. T. 38/17a3 | … andın kim saḳınmadılar yime kemişti köŋülleri içre ḳorḳunçnı buzarlar erdi | ėwlerini | öz eligleri birle müʾminler eligleri birle ʾibret alıŋlar ey közlügler iḍi … |
| Ku. T. 38/22b3 | 8 ol çıġaylarḳa kim | ewlerindin | aḍrılġan tururlar anlar kim çıḳarıldılar saraylarındın hem tawarlarındın t … |
| Ku. T. 38/23b2–3 | … r kim pezirlediler saraynı ve imannı olarda öŋdin sewerler anı kim kesilse | ėwi | barḳındın .. |
| Ku. T. 38/76a1 | … ı ʿiddetleriŋe sanaŋ ʿiddetni ḳorḳuŋlar törütgen iḍiŋizdin çıḳarmaŋ olarnı | ėwlerindin | çıḳmasunlar meger kim kelseler bir yawuzluḳ belgülüg ol taŋrınıŋ endazeler … |
| Ku. T. 38/97b3 | … firʿavn uraġutını ançada aydı: ey iḍim bina ḳılu bėrgil maŋa seniŋ üsküŋde | ėw | uştmah içinde ḳurtġar mėni firʿavndın anıŋ işi ḳurtġar mėni bu zalim boḍun … |