İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

çerig isim

Tanım

  1. Savaş düzeni, saf; ordu; “çerig ėt-” saf bağlamak, orduyu düzene sokmak: “süŋüş bolsar çerig iter erti” savaş olursa orduyu düzene sokardı; “şıp başıŋa tegi çerig ėtdim” Şıp başına dek saf bağladım; “emdi çerig çergeşür” şimdi askerler saf bağlar; (U II) “adın-lar-nıŋ suu-sin çerik-in” başkalarının ordusunu, askerini. Tanıklar: KÇŞUUDLT
  2. Savaş, çarpışma: “ḳayusı çerigde ḳılıç baldu yir” kimi savaşta kılıç, balta yer; “alp çerigde bilge tirigde” yiğit savaşta, bilge (ise) yaşamda (sınanır); “süŋüşte çerigte utmış yégedmiş atlġ teŋri burḫan” savaşta, çarpışmada galip, üstün gelen adlı Buda. Tanıklar: ShoRKBDLT

U II’deki çerik yazımı da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): çerig — yalın hâliyle 22 kez

Çekimli biçimler (7):

KB Kutadgu Bilig

16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 1736 ḳayusı çerigde ḳılıç baldu yir / ḳayusı turada yuluġda ḳarır
KB 2268 ayu bir maŋa sen ḳayusı yarar / çerigin söküp ol yaġısın tarar
KB 2272 iḍi ök uluġ iş bu sü başlamaḳ / çerig tüzmeki hem yaġını sımaḳ
KB 2284 yüreksiz kişiler çerig artatur / çerig artasa er erig artatur
KB 2284 yüreksiz kişiler çerig artatur / çerig artasa er erig artatur
KB 2328 titimlig kerek hem topulsa çerig / yitilik kerek keḍ ḳomıtsa erig
KB 2333 üküş sü çerig erse başsız bolur / bu başsız çerig sü yüreksiz bolur
KB 2333 üküş sü çerig erse başsız bolur / bu başsız çerig sü yüreksiz bolur
KB 2335 çerig sançmış alp er tutuzmış ayu
KB 2365 uzatma işiŋ sen çerig tir toḳış / üle neŋ erig ög toḳış at oḳış
KB 2370 çerigde bir ança busuġka kigür / yaḍaġ oḳçı tuşrup sen öŋdün yügür
KB 2371 yaġıçı örüŋ ḳıġıl ersiglerig / yaġıḳa alın ḳıl kötürsü çerig
KB 2375 yaġusa çerigke ilişse eri / tuşınça tegişgü kemişse urı
KB 2380 kelin ḳız sewinçi küḍen tünleri / kür alp er küwençi çerig künleri
KB 2381 küwez alp sekirtip çerig sürse bat / laçın ḳuş ḳowar teg töker ḳanları
KB 2383 çerig körse alp er kör arslan bolur / sekirtür ya öldrür ya urşu ölür