İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

aşa- fiil

23 geçiş 11 biçim 6 eser AbhMaitKBShoRHuastAO Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Yemek, tüketmek: “siŋirgülük aşaġuluḳ” sindirilecek, yenecek; “aşta bögüş urup … aşayurlar” yemekte ölçüyü gözeterek yerler; “tapıġın aşayu” sunulan yiyeceği yiyerek; “öŋre aşadaçılar” (topluluktan) önce yiyenler. Tanıklar: MaitAbhShoR
  2. (Yıl) yaşamak, tüketmek: “üküş il aşaġıl” çok yıl yaşa; “aşasu yaşasunı luḳman yılı” Lokman’ın yılları kadar yaşasın. Tanıklar: KB2
  3. “aşaġuluḳ yaşaġuluḳ” yaşayacak (canlılar): “tınlıġlar uġuşınıŋ aşaġuluḳ yaşaġuluḳ buyanları” canlı soyunun yaşam sevapları. Tanıklar: AO2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aşa- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (11):

KB Kutadgu Bilig

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 123 sewinçin awınçın küwençin ili / aşasu yaşasunı luḳman yılı
KB 836 AY TOLDI SU'ALİ İLİGKE / / bu ay toldı aydı ay ilig ḳutı / aşasu ajun il yaḍılsu atı
KB 1350 uzun kiç yaşaġıl ay ilig ḳutı / üküş il aşaġıl bu beglik atı
KB 1553 … LMIŞ CEVABI İLİGKE / / yir öpti kör ögdülmiş aydı ilig / uzun kiç yaşaġıl aşayu ilig
KB 2916 yaşıl kök sarıġ al aġı ton keḍip / aşaġu kötürse yaraşur yorıp

Aynı gövdeden maddeler

“aşa” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).