Tanım
- Ağırlık, değer; saygınlık: “aġarı teŋinçe uluġluḳ bulur” değeri ölçüsünde büyüklük bulur; “kişi yalŋuḳta aġarı yoḳ” insanlar arasında (ondan) değerlisi yok. Tanıklar: SekKB
- Saygı; “uluġ aġar ayamaḳın” büyük saygı ve hürmetle; “aġar ayaġ ḳıl-” saygı göstermek: “adruḳ adruḳ aġar ayaġ ḳılurlar” türlü türlü saygı gösterirler. Tanıklar: Mait2
- Ağır, büyük (günah için): “ḳılmış aġar ayıġ ḳılınçımızni” işlediğimiz ağır kötü işleri. Tanıklar: Tövbe
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
KB’de “aġar” yazılışı aġ- (yükselmek) fiilinin geniş zamanı olarak da geçer.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aġar — yalın hâliyle 31 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →KB Kutadgu Bilig
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 289 | uḳuşun | aġar | ol biligin beḍür / bu iki bile er aġırlıḳ körür |
| KB 1086 | ḳayu kim toġar erse ölgü kerek / ḳayu neŋ | aġar | erse ilgü kerek |
| KB 1661 | ḳılınç eḍgü bolsa ḳamuġ ḫalk sewer / ḳılıḳı köni bolsa törke | aġar | |
| KB 1681 | anadın toġuġlı biligsiz toġar / bilig ögrenür ötrü törke | aġar | |
| KB 1959 | uruġ eḍgü bolsa er eḍgü toġar / er eḍgü bolup ötrü törke | aġar | |
| KB 6039 | aġış barça tüşte aġırlıḳ bolur / | aġarı | teŋinçe uluġluḳ bulur |
| KB 6040 | neçe aġsa tüşte | aġar | ḳut ḳıwı / aġırlıḳ bulur keḍ bulur yüz suwı |
| KB 6041 | şatuḳa | aġar | teg agar o1 ḳutı / uluġluḳ bile ilde yaḍlur atı |
| KB 6043 | şatu tüşte ‘izz ol | aġarı | teŋi / birer baġna sayu aġırlıḳ öŋi |
Aynı gövdeden maddeler
“agar” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).