KB sözlüğü · madde
alın isim
Tanım
- Alın: “yaruḳ tut alın” alnını (yüzünü) aydınlık tut; “ḳadaşıŋa zahid alın tügdi ḳaş” zahit kardeşine alnını, kaşını çattı; “daġ baslur anıŋ birle alınları” onunla alınları dağlanır; “anı alnı üze bastı” onu alnı üzerine yıktı. Tanıklar: KuT2KB2
- “alın ḳıl-” alın vermek, yüzleşmek: “yaġıḳa alın ḳıl” düşmana alın ver (karşı dur). Tanıklar: KB2
Aynı yazılış KB’de al- fiilinin kibar emri (“kerekiŋ alın” gereğini al) ve Budist metinlerde al (çare) + iyelik (“alın altaġın” çaresiyle, düzeniyle) olarak da geçer.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): alın — yalın hâliyle 56 kez
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (23) →KB Kutadgu Bilig
23 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 360 | ḳatıġlan yaŋılma könilik yolın / yigitlik yawa ḳılma asġın | alın | |
| KB 1333 | tiriglik yawa ḳılma eḍgü ḳılın / keçer kün içinde kerekiŋ | alın | |
| KB 1441 | vefa ḳılġu ermez bu dünya bilin / keçer dünyada öz azuḳuŋ | alın | |
| KB 1448 | ölügli tirigke birür pend tilin / eşitgil anı sen köŋülke | alın | |
| KB 1474 | ölümdin ḳutulġu yarı yoḳ bilin / ölümke itingil kerekiŋ | alın | |
| KB 2371 | yaġıçı örüŋ ḳıġıl ersiglerig / yaġıḳa | alın | ḳıl kötürsü çerig |
| KB 2546 | çıḳıp eḍgü yarlıġ tegürse tilin / er at köŋli mundaġ isitse | alın | |
| KB 3403 | … OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ögdülmiş açtı tilin / ayur söz eşitgil köŋülke | alın | |
| KB 3671 | rica birle ḫavfnı ḳanat sen ḳılın / bu iki araḳı yoluḳ sen | alın | |
| KB 3788 | keçer kün içinde kerekiŋ | alın | / köçütçi kelirke itigin ḳılın |
| KB 3810 | taḳı ma negü söz yorımış | alın | / ḳadaşım eşitti ötüngey tilin |
| KB 3895 | negü sözlegü erse sözle tilin / anı ündegil sen maŋa bir | alın | |
| KB 3914 | eşitgil yana bu meniŋ sözlerim / köŋülḳe | alın | ay baġırsaḳ erim |
| KB 4550 | barıġ tap ḳıl emdi beg atın | alın | / saḳınç ḳısġa tutġıl sewinçin salın |
| KB 4976 | turup eke kirdi bu iki ḳadaş / ḳadaşıŋa zahid | alın | tügdi ḳaş |
| KB 5162 | keçer kün içinde kerekiŋ | alın | / keçürgey sini öḍ itigiŋ ḳılın |
| KB 5215 | küçiŋe küwenip kögüz kergüçi / yorıtumadı bir çıbunḳa | alın | |
| KB 5222 | süçig sözle barça kişike tilin / açuḳ tut yüzüŋni yaruḳ tut | alın | |
| KB 5789 | kişi bol kişike kişilik ḳılın / kişi atı ögdi özüŋke | alın | |
| KB 6032 | … İŞİN AYUR / / yanut birdi oḍġurmış açtı tilin / ayur sözleyin men köŋülke | alın | |
| KB 6228 | negü yük kötürdüŋ köŋülke bu kün / nişanın körür men | alında | tügün |
| KB 6249 | muŋar meŋzer emdi bu sözni eşit / köŋülke | alın | ötrü özke işit |
| KB 6478 | negü tir eşitgil salınuḳ kişi / köŋülke | alın | sen ay eḍgü başı |
Aynı gövdeden maddeler
“alın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).