İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

at- fiil

45 geçiş 18 biçim 8 eser KuTKBDLTUManTTAHShoR Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Atmak, fırlatmak: “anı kirü arḳalarında attılar” onu arkalarına attılar; “sizlerde almış aġu hormuzta teŋrike atġay men” sizden aldığım zehri Hormuzta tanrıya atacağım; “erni otḳa yüzin atġuçı til ol” insanı yüzüstü ateşe atan dildir. Tanıklar: ManAH
  2. (Ok) atmak: “atsa ajun uġrap oḳ” dünya nişan alıp ok atsa; “ḳaraŋġuta atmış oḳ” karanlıkta atılmış ok; “atġalır oḳnı” oku atmak için. Tanıklar: ShoRDLT2
  3. “taŋ at-” tan ağarmak: “taŋ ata yortalım” tan ağarırken yola çıkalım. Tanıklar: DLT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): at- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (18):

KB Kutadgu Bilig

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 985 yaya söz biligsiz tilindin çıḳar / biligsiz kişig bilge yılḳı atar
KB 1182 negü bar ajunda aŋar bilesiz / negü bile bar kim atar çaresiz
KB 2635 çögenke keḍ erse atar erse oḳ / yime ḳuşçı awçı ajunda ozuḳ
KB 2885 bütün çın baġırsaḳ közi köŋli toḳ / köni bolsa ḳılḳı mesel atġu oḳ
KB 4821 tiriglik bulup er yawa ḳılsa öḍ / özin otḳa attı uş ol yılḳı uḍ
KB 5111 içinde tatıġ bolmasa ol kaġun / anı taştın atġu bolur ay sıġun
KB 5156 atar öldi erse ḳalı ne öḍün / saŋa ayduḳı ol oġul kör oḍun
KB 5399 men emdi bilindim açıldı közüm / mini otḳa atmış meniŋ bu özüm
KB 5633 tiriglik küçi bardı mindin kitip / tayaḳ tuttı elgim bu tirgin atıp
KB 6397 ḳayusı törütmiş iḍike turup / yaġı teg oḳ attı yasını ḳurup