KB sözlüğü · madde
atlıg sıfat
Tanım
- Adlı, … adında: “ay toldı atlıġ er” Aytoldı adlı bir er; “aşoḳ atlıġ sögüt” Aşoka adlı ağaç; “bėş türlüg anantiras atlıġ aġar tsuy” anantiras denen beş ağır günah; “sumir teriŋ atlıġ bodistv” Sumeru-derin adlı bodhisattva. Tanıklar: SekMaitTövbe
- Ünlü, adı sanı olan: “atlıġ küülüg” ünlü, şanlı; “eḍgü atlıḍ bolayın tise” iyi adlı olmak istersen; “kiçig atlıġıġ ulġartdım” adı küçük olanı büyüttüm. Tanıklar: BKKB
- Atlı, süvari: “ėki ülügi atlıġ erti, bir ülügi yadaġ erti” (ordunun) üçte ikisi atlı, üçte biri yaya idi. Tanıklar: T
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): atlıg — yalın hâliyle 106 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- atlıg 82 (Mait, IB, BK, ŞU) · atlıġ 24 (KB, KİP, Tövbe, T)
- atlaġ 12 (Mait) · atlag 1 (Man)
- atlıġlar 2 (KİP, KP) · atlıglar 1 (Mait)
Çekimli biçimler (15):
Bağlamlar
Bütün geçişler (13) →KB Kutadgu Bilig
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 462 | XIII. AY TOLDI KÜN TOĠDI İLİG TAPUĠIŊA KELMİŞİN AYUR / / bir ay toldı | atlıġ | er erdi tetig / eşitti bu çawıġ itindi itig |
| KB 501 | bu ay toldı özke kör itti işig / adaştı kiŋeşti bir | atlıġ | kişig |
| KB 668 | küwenme ḳıwı ḳutḳa ḳutlug kişi / ınanma özüŋ ḳutḳa | atlıġ | kişi |
| KB 841 | negü tir eşitgil ıla | atlıḳı | / tapuḳun beḍümiş kişi ḳutluḳı |
| KB 1629 | iḍi yaḳşı aymış ıla | atlıġı | / boḍunda beḍüki kişi ḳutluġı |
| KB 1797 | bayat kimke birse ‘inayet ülüg / tilekke tegir boldı | atlıġ | külüg |
| KB 2081 | talu beg bolayın tise belgülüg / talu tutġu erdem ay | atlıġ | külüg |
| KB 2319 | negü tir eşitgil ıla | atlıġı | / tuz etmek kiŋüt ay kişi ḳutluġı |
| KB 4195 | özüŋ eḍgü | atlıġ | bolayın tise / isizke ḳatılma ḳatıġlan usa |
| KB 4555 | özüŋ eḍgü | atlıḍ | bolayın tise / aḳı bolġıl artuḳ ḳatıġlan usa |
| KB 4642 | esenlik tilese kör igzizlikin / az | atlıġ | otuġ yi tiril ay tigin |
| KB 4643 | öz inçlik tilese ereji uzun / til | atlıġ | etig yi tiril ay tüzün |
| KB 5230 | bütün çın köni eḍgü | atlıġ | kişig / özüŋke yaḳın, tut aŋar bir işig |