İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

atlıg sıfat

274 geçiş 17 biçim 19 eser MaitShoRSekAbhUKBTTIB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Adlı, … adında: “ay toldı atlıġ er” Aytoldı adlı bir er; “aşoḳ atlıġ sögüt” Aşoka adlı ağaç; “bėş türlüg anantiras atlıġ aġar tsuy” anantiras denen beş ağır günah; “sumir teriŋ atlıġ bodistv” Sumeru-derin adlı bodhisattva. Tanıklar: SekMaitTövbe
  2. Ünlü, adı sanı olan: “atlıġ küülüg” ünlü, şanlı; “eḍgü atlıḍ bolayın tise” iyi adlı olmak istersen; “kiçig atlıġıġ ulġartdım” adı küçük olanı büyüttüm. Tanıklar: BKKB
  3. Atlı, süvari: “ėki ülügi atlıġ erti, bir ülügi yadaġ erti” (ordunun) üçte ikisi atlı, üçte biri yaya idi. Tanıklar: T

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): atlıg — yalın hâliyle 106 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • atlıg 82 (Mait, IB, BK, ŞU) · atlıġ 24 (KB, KİP, Tövbe, T)
  • atlaġ 12 (Mait) · atlag 1 (Man)
  • atlıġlar 2 (KİP, KP) · atlıglar 1 (Mait)

Çekimli biçimler (15):

KB Kutadgu Bilig

13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 462 XIII. AY TOLDI KÜN TOĠDI İLİG TAPUĠIŊA KELMİŞİN AYUR / / bir ay toldı atlıġ er erdi tetig / eşitti bu çawıġ itindi itig
KB 501 bu ay toldı özke kör itti işig / adaştı kiŋeşti bir atlıġ kişig
KB 668 küwenme ḳıwı ḳutḳa ḳutlug kişi / ınanma özüŋ ḳutḳa atlıġ kişi
KB 841 negü tir eşitgil ıla atlıḳı / tapuḳun beḍümiş kişi ḳutluḳı
KB 1629 iḍi yaḳşı aymış ıla atlıġı / boḍunda beḍüki kişi ḳutluġı
KB 1797 bayat kimke birse ‘inayet ülüg / tilekke tegir boldı atlıġ külüg
KB 2081 talu beg bolayın tise belgülüg / talu tutġu erdem ay atlıġ külüg
KB 2319 negü tir eşitgil ıla atlıġı / tuz etmek kiŋüt ay kişi ḳutluġı
KB 4195 özüŋ eḍgü atlıġ bolayın tise / isizke ḳatılma ḳatıġlan usa
KB 4555 özüŋ eḍgü atlıḍ bolayın tise / aḳı bolġıl artuḳ ḳatıġlan usa
KB 4642 esenlik tilese kör igzizlikin / az atlıġ otuġ yi tiril ay tigin
KB 4643 öz inçlik tilese ereji uzun / til atlıġ etig yi tiril ay tüzün
KB 5230 bütün çın köni eḍgü atlıġ kişig / özüŋke yaḳın, tut aŋar bir işig