Tanım
- Kesmek, biçmek: “kentü yülügüsi üze boġzın bıçıp” kendi usturasıyla boğazını kesip; “şimnu başın bıçtı” şeytanın başını kesti; “saçın ḳulḳaḳın bıçdı” (yas için) saçını, kulağını kesti; “ḳılıç ursa bıçsa yaġı boynını” kılıç vurup düşmanın boynunu kesse; “mıŋlaḳ erin bıçtımız” Mıŋlak erlerini kestik; “bıçlıp anıŋ boynı” onun boynu kesilip; “bir ıḳintişke bıçuşurlar kesişürler” birbirlerini keserler, doğrarlar. Tanıklar: Mait2ManKBDLT2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bıç- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (15):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →KB Kutadgu Bilig
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 286 | ḳılıç ursa | bıçsa | yaġı boynını / törü birle tüzse ili boḍnını |
| KB 810 | bu bögde biçek kim eligde turur / | bıçıġlı | kesigli turur ay unur |
| KB 811 | biçek teg | bıçar | men keser men işig / uzatmaz men da‘vi ḳılıġlı kişig |
| KB 3620 | tiriglik barır künde sindin ḳaçar / yawuz bu ölüm kör uluŋnı | bıçar | |
| KB 4661 | bıçış ḳıl küçüŋ yetse | bıçġıl | aġı / usa tiş teri bir kesilsü çoġı |
Aynı gövdeden maddeler
“bıç” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).