Tanım
- Bağır, göğüs; ciğer: “baġırsaḳnı bulsa baġırḳa urun” şefkatli birini bulursan bağrına bas; “baġırtın tebremiş ig” ciğerden kaynaklanan hastalık; “baġrım başın emledi” bağrımın yarasını sağalttı; “oġlum bu baġrım otı” oğlum, bağrımın ateşi (ciğerparem). Tanıklar: TTKB2DLT
- “baġır böşük” yakın akraba, hısım: “edgü ögli baġır böşük bolurlar” iyi niyetli yakınlar olurlar; “oġulı ḳızı baġrı böşüki ḳası ḳadaşı” oğlu kızı, yakınları, akrabası; “oġlı ḳızı uruġı tarıġı baġarı böşüki üklilür” oğlu kızı, soyu sopu, yakınları çoğalır. Tanıklar: Sek4ShoR
- “baġrı ḳıl-” bağrına basmak, yakın tutmak: “baġırsaḳnı bulsa özüŋ baġrı ḳıl” şefkatliyi bulursan onu bağrına bas; “suḳ erse boḍun baġrı yir” açgözlü olursa halkın bağrını yer. Tanıklar: KB3
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): baġır — yalın hâliyle 5 kez
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →KB Kutadgu Bilig
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 1481 | munu men barır men ay ilig ḳutı / turu ḳaldı oġlum bu | baġrım | otı |
| KB 1947 | baġırsaḳnı bulsa | baġırḳa | urun / maŋa mundaġ aydı bilig hem uḳuş |
| KB 2609 | begiŋe asıġçı baġırsaḳnı bil / baġırsaḳnı bulsa özüŋ | baġrı | ḳıl |
| KB 2610 | baġırsaḳ tapuġçı | baġır | sanı teg / baġırda yaḳınraḳ yürek ḳanı teg |
| KB 2610 | baġırsaḳ tapuġçı baġır sanı teg / | baġırda | yaḳınraḳ yürek ḳanı teg |
| KB 3110 | ikinçi basınçaḳ boḍun başlar er / üçünçi suḳ erse boḍun | baġrı | yir |
| KB 3237 | boḍunḳa tusulġıl muŋıŋa yara / ḳadaşḳa | baġır | bir yaḳınlıḳ ula |
| KB 3246 | baġırsaḳ kerek er ne | baġrı | süçip / törü birse eḍgü isizke açıp |
| KB 4988 | munıŋda yası yoḳ saŋa ay ḳadaş / bolu bir maŋa sen aya | baġrı | taş |
Aynı gövdeden maddeler
“bagır” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).