emget- fiil

30 geçiş 19 biçim 10 eser KB KuT ShoR Huast TT Mait Sek Tövbe Anlam haritasında göster

Tanım

Acı çektirmek, eziyet etmek, sıkıntı vermek: “mini emgetür til iḍi ök telim” dil sahibi beni çok eziyet ettirir; “emgettiler kelmezde aşnu bizke” sen gelmeden önce de bize eziyet ettiler; “yavaş edgü kişilerig küŋ ḳul ḳıltım … emgettim” uysal iyi kişileri köle ettim, eziyet ettim; “ig toġa egirdi sėni emgetgeli” hastalık dert seni sardı eziyet etmek için; “bodunuġ … emgetmeŋ tolgatmaŋ” halkı üzmeyin, sıkıntıya sokmayın; “tapuġ birle yazuḳ igin emletür … özin emgetür” hizmetle kendini yorar. Tanıklar: BK KuT KB
(Olumsuz türevlerle) eziyet etmeyen: “kop kamag tınlıglarıg emgetmeksiz saḳınç” bütün canlılara eziyet etmeme düşüncesi; “adın tınlıġ oġlanın emgetmegümüz kergek erti” başka canlılara eziyet etmememiz gerekirdi. Tanıklar: Mait Tövbe

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): emget- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (19):

emgetür 9 emgetir 3 emgetürler 2 emgetdeçisiz 1 emgetdimiz 1 emgetgeli 1 emgetgülüg 1 emgetip 1 emgetmegümüz 1 emgetmek 1 emgetmekin 1 emgetmeksiz 1 emgetmetin 1 emgetmeŋ 1 emgetse 1 emgettiler 1 emgettim 1 emgetürsen 1 emgetışmezün 1

KB 166	mini	emgetür	til iḍi ök telim / başım kesmesüni keseyin tilim
KB 1983	bayat kimke birse ḳılınç arḳuḳı / anı	emgetür	bu zamane oḳı
KB 2964	bu yaŋlıġ beginiŋ sewinçin tilep / özin	emgetür	tünni künke ulap
KB 2978	isinür tapuġçı baġırsaḳ bolur / özin	emgetür	beg sewinçin ḳolur
KB 3149	bayat tapġı birle özin	emgetür	/ tapuġ birle yazuḳ igin emletür
KB 3595	mini muŋḳa tegrür et öz	emgetür	/ ara küldürür kör ara yıġlatur
KB 3827	özüm barġu ermez bu yirdin naru / özüŋ	emgetip	kelme yandru berü
KB 3961	kese sözledim söz eşittiŋ anı / nelük	emgetür	sen küçeyü mini
KB 4974	nelük	emgetürsen	özüŋni küçün / negüke ḳarışıŋ maŋa bu öçün

“emget” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).