İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

idiş isim

Tanım

  1. Kap, kacak; (içki) kabı: “idiş tavaş buşı bėrser” kap kacak sadaka verirse; “uzun tonlug idişin ayakın kodupan barmiş” kadın kabını kaşığını bırakıp gitmiş; “altun küzeç erser ornaġlıġ idiş ol” altın testi yerleşik bir kaptır; “idiş tutar élig” kap tutan el; “nom idişi titir” öğretinin kabı denir; “anın ötrü bolsa iḍiş tutġuçı” ondan sonra kadeh tutucu (sâki) olsa. Tanıklar: IBSekMaitTTShoRKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): idiş — yalın hâliyle 13 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • idiş 10 (TT, ShoR, Abh, Mait) · iḍiş 3 (KB)
  • idişin 4 (IB, Mait) · iḍişin 1 (KB)

Çekimli biçimler (6):

KB Kutadgu Bilig

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 2886 anın ötrü bolsa iḍiş tutġuçı / yaraġay bu işke yetilgey küçi
KB 2905 açınu süçinü baġırsaḳlıḳın / iḍişin küḍezse ötese haḳın
KB 2918 iḍişte tü bolsa yaraġsız bolur / tü aş suwḳa tüşse tatıġsız bolur
KB 2919 munın aydı bolġay bilig birgüçi / saḳalsız kerek tip iḍiş tutġuçı
KB 2925 iḍişçi başı kör uş andaġ kerek / iḍiş tutġuçılar bu mundaġ kerek

Aynı gövdeden maddeler

“idiş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).