İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

iz isim

30 geçiş 9 biçim 7 eser KBKuTMaitTTAHAbhShoR

Tanım

  1. İz, ayak izi: “ud izinteki suvug taluy ögüz suvınıŋ yüleşürgeli bolmaz” öküz izindeki su okyanus suyuyla karşılaştırılamaz (Mait); “olar uş meniŋ izim üze tururlar” (KuT) onlar işte benim izimde duruyorlar; “ḳalıḳ ḳarşu keldi izin izledi” gökyüzü karşıladı, izini sürdü; “biliglig izin izlegil” (AH) bilgilinin izinden git. Tanıklar: MaitKuTKBAH
  2. Geride kalan iz, nişan: “özi öldi erse atı ḳaldı iz” kendisi öldüyse adı iz olarak kaldı; “sansarnıŋ izi oruḳı” (ShoR) sansarın izi, yolu; “tört türlüg nomluġ iz uruġlar” (Abh) dört türlü öğretinin izleri, tohumları. Tanıklar: AbhKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): iz — yalın hâliyle 26 kez

Çekimli biçimler (8):

KB Kutadgu Bilig

20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 235 kerek beg kerek ḳul ne eḍgü isiz / özi öldi erse atı ḳaldı iz
KB 871 bu eḍgü kişiler bolurmu isiz / isiz me ururmu kör eḍgüke iz
KB 877 taḳı biri ötgünç bolur bu isiz / işi eḍgü bolsa tüzer bu ma iz
KB 886 taḳı bir sebeb kör bu eḍgü isiz / yalçınlıḳ yolındın tüzer tüzse iz
KB 2245 ḳalı bolsa begler bu küçkey isiz / anıŋ işçileri buzar eḍgü iz
KB 2382 yaġı körse alp er ḳöpirtür izig / bu ḳarşur aḍınlarḳa tegmez kezig
KB 4818 kerek miŋ yaş aġıl kerek on sekiz / özüŋ ölgü eḍgü atıŋ ḳoḍġıl iz
KB 4907 meŋilik ol ol anda bulsa erej / bolur eḍgü ornı bolur eḍgü iz
KB 4997 yorıḳ tüzse ötrü könitse sözi / arıtsa ilinde isizler izi
KB 5226 apaŋ bolsa begler ḳılınçı isiz / isizler küçeyür buzar eḍgü iz
KB 5256 isizke ḳatılma küyürgey isiz / atıŋ eḍgü bolsa ḳalır eḍgü iz
KB 5264 ölümke toġar bu toġuġlı kişi / atın iz ḳoḍur bu ölügli kişi
KB 5521 iz erse küçkey kötürme anı / elig birme ilke ulıtġay sini
KB 5739 isiz yolla tartġay iligni isiz / isizler işini tüzüp koḍġa iz
KB 5907 bu ol emdi beglik köki yıldızı / bu ol eḍgü begler yorıḳı izi
KB 6211 yasıḳ yirke indi yüzin kizledi / ḳalıḳ ḳarşu keldi izin izledi
KB 6429 olarnıŋ ḳılınçı ne ḳılḳı sözi / eşitip ḳutaḍġu ol eḍgü izi
KB 6467 vefa kitti ḫalḳta cefa urdı iz / ınanġu tayanġu kişi boldı ḳız
KB 6494 küḍezsü uġan teŋri imanımız / kötürsü bu fitne bela isiz iz
KB 6499 ḳalı dünya ḳolsa yolı uş unu / apaŋ ‘uḳbi ḳolsa izi uş munu