DLT sözlüğü · madde
eren isim
Tanım
- Erler, adamlar; yiğitler, kahramanlar (er’in topluluk biçimi): “ajunda ne yaŋlıġ eren toġdı kör” dünyada ne türlü yiğitler doğdu, bak; “ulşıp eren börleyü” erler kurt gibi uluşarak; “toḳuz eren sançdı” dokuz er mızrakladı; “bėş yüz eren kelti” beş yüz er geldi; “süŋekke yilig teg erenke bilig” bilgi insana kemikteki ilik gibidir; “erenlerke ülüş andın kim ḳazġandılar” erkeklere kazandıklarından pay (vardır). Tanıklar: KTBKKuTKBDLTAH
- (Budist metinlerde) seçkin kişiler: “sekiz yalındıḳ yėg üsdünki erenler” sekiz yüce soylu kişi (ārya-pudgala); “uluġ erenlig iki qırq lakşan” büyük insanın (mahāpuruṣa) otuz iki işareti. Tanıklar: AbhShoR
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): eren — yalın hâliyle 54 kez
Çekimli biçimler (13):
Bağlamlar
Bütün geçişler (17) →DLT DLT’deki Türkçe parçalar
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 188 | Ulşıp | eren | börleyü / Yırtıp yaḳa orlayu / Sıḳrıp üni yurlayu / Sıġtap közi örtülür |
| DLT I, 210 | Idu birip boşuttum / Tawar yuluġ taşuttum / | Eren | essin eşüttüm / Yükin barça özi çıġdı |
| DLT III, 406 | Anı yetip süŋüledi / Başın yandru yanġıladı / | Eren | bayup meŋiledi / Anıŋ alpın ḳıra boġdı |
| DLT I, 359 | Eren | alpı oḳıştılar / Ḳıŋır közün baḳıştılar / Ḳamuġ tolmun toḳışlılar / Ḳılıç … | |
| DLT III, 230 | Eren | ıḍıp söke turdı / Başı boynın söke turdı / Ufut bolup büke turdı / Uḍu ḳam … | |
| DLT I, 370 | Alp | eren-ni | üḍürdüm / Boynın anıŋ ḳadırdım / Altun kümüş yüḍürdüm / Süsi ḳalın kim öte … |
| DLT I, 230 | Eren | arıġ örpeşür / Öçin kekin irteşür / Saḳal tutup tartışur / Köksi ara ot tü … | |
| DLT III, 393 | Meniŋ bile keŋeşti / Bilgi maŋa teŋeşti / | Eren | bile süŋüşti / Alplar başın ol yuwar |
| DLT II, 83 | … odı ḳıḳrıp uġuş tirdim / Yaġı ḳaru kiriş ḳurdum / Toḳuş içre uruş birdim / | Eren | körüp başı tıġdı |
| DLT I, 148 | Urunçaḳ alıp yermedi / Alımlıġ körü armadı / Adaşlıḳ üze turmadı / Ḳalın | eren | tirkeşür |
| DLT I, 210 | Idu birip boşuttum / Tawar yuluġ taşuttum / | Eren | essin eşüttüm / Yükin barça özi çıġdı |
| DLT III, 155 | Bilge | eren | sawların alġıl ögüt / Eḍgü sawıġ eḍlese özke siŋer |
| DLT I, 88 | Erdi oza | erenler | erdem begi bilig taġ / Aydı üküş öġütler köŋlüm bolur aŋar saġ |
| DLT II, 17 | Eren | ḳamuġ artadı neŋ-ler uḍu / Tawar körüp üs-leyü es-ke çoḳar | |
| DLT III, 378 | Tuġup taḳı ḳalmadı meŋgü | eren | / Ajun küni yulduzı tutçı tuġar |
| DLT I, 85 | Bardı | eren | ḳonuḳ körüp ḳutḳa saḳar / Ḳaldı yawuz uyuḳ körüp ewni yıḳar |
| DLT I, 384 | Bardı | eren | ḳonuḳ bulup ḳutḳa saḳar / Ḳaldı alıġ uyuḳ körüp ewni yıḳar |
Aynı gövdeden maddeler
“eren” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).