KT sözlüğü · madde
birle edat
Tanım
- İle, birlikte: “bayat atı birle sözüg başladım” söze Tanrı’nın adıyla başladım; “ölüŋler öwkeŋiz birle” öfkenizle ölün; “tirek yidleg birle elgimizni kavşurup” direk ve yıdlag (sunu) ile ellerimizi birleştirip; “kök ḳalıḳ birle ḳatılıp” gök boşlukla karışıp; “ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma” kızla güreşme, kısrakla yarışma; “tabġaç bodun birle tüzültüm” Çin halkıyla barıştım. Tanıklar: KTMaitShoRKuTKBDLT
- (Kuran çevirisinde) aracılık, sebep: “anıŋ birle” onunla, onun sayesinde; “yarlıġı birle” buyruğuyla. Tanıklar: KuT2KBAH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): birle — yalın hâliyle 1.232 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →KT Kül Tigin Yazıtı
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT G 5 | bu yėrde : ol(u)r(u)p : t(a)bġ(a)ç : bod(u)n : | bir-le | : tüz(ü)lt(ü)m : |
| KT D 18 | (e)ç(i)m ḳ(a)ġ(a)n : | birle | : ėlg(e)rü : y(a)ş(ı)l üg(ü)z : ş(a)ntuŋ : y(a)zıḳa t(e)gi : sül(e)d(i)m(i … |
| KT D 26 | in(i)m : küül tėġ(ı)n : | birle | : sözl(e)şd(i)m(i)z : |
| KT D 27 | in(i)m : kül tėg(i)n : | birle | : (e)ki ş(a)d : birle : ölü yitü : ḳ(a)zġ(a)nt(ı)m : (a)nça ḳ(a)zġ(a)n(ı)p … |
| KT D 27 | in(i)m : kül tėg(i)n : birle : (e)ki ş(a)d : | birle | : ölü yitü : ḳ(a)zġ(a)nt(ı)m : (a)nça ḳ(a)zġ(a)n(ı)p : bir(i)ki : bod(u)n( … |
| KT K 3 | [bu] y(ė)rd[e ol](u)r(u)p [t(a)bġ(a)ç bod](u)n : | birle | : tüz(ü)l[t(ü)m] |
| KT K 7 | beş(i)nç : (e)zg(e)nti : ḳ(a)d(i)zde : oġ(u)z : | birle | : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z : |
Aynı gövdeden maddeler
“birle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).