KT sözlüğü · madde
elig isim
Tanım
- El: “muŋaḍmış yirimde elig tut maŋa” sıkıştığım yerde elimi tut; “ḳalı bolsa elgiŋ boḍunḳa uzun” elin halka uzun (cömert, güçlü) ise; “ḳamuġ eḍgülükke tegürgil elig” her iyiliğe el uzat; “aḳı erdi elgi yüreki teḍük” eli cömert, yüreği uyanıktı; “tegürdi maŋa elgin elig yaşım” elli yaşım bana elini değdirdi; “sürüŋler yüzüŋüzke iki elgiŋizke” yüzünüze ve ellerinize sürün; “çintamani erdini tutar élig” dilek taşı tutan el; “elgin taşup birmiş aşıġ” elinden taşıp verilmiş aş. Tanıklar: ShoRKuTKB5DLT
- (Kur’an çevirisinde) “eligleriŋiz” ellerinizin sahip olduğu (köleler): “meger ol kim erklendi eligleriŋiz” ellerinizin sahip olduğu (câriyeler) hariç. Tanıklar: KuT
elgi, elgin, elgim, elgiŋ vb. ünlü düşmeli biçimler bu maddede toplandı. Aynı biçimle yazılan “elig” (elli) sayısı ve “ėlig” (hükümdar) ayrı maddelerdedir; yazıtlardaki ėl(i)g (ėl ‘ülke’ + belirtme) biçimi hükümdar maddesine düşmektedir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): elig — yalın hâliyle 213 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- elig 194 (KB, Man, Mait, AH) · élig 19 (ShoR)
- elgin 31 (KB, Huast, Mait, AH) · ėlgin 4 (Mait, U)
- eligleri 15 (KuT, KB) · éligleri 1 (ShoR) · ėligleri 1 (Mait)
- elgiŋ 15 (KB, KuT, DLT) · elġiŋ 1 (KB)
- ėligin 8 (Abh, U, Mait, IB) · eligin 3 (Sek, Man)
- elgim 4 (KB) · élgim 1 (ShoR)
- eligim 1 (DLT) · éligim 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (45):
elgi 36
elgin 31
eligleri 15
elgiŋ 15
eliglerini 9
ėligin 8
eligde 5
eligleriŋizni 5
eligleriŋiz 4
elgim 4
ėlgin 4
eligin 3
elgiŋde 3
eligke 2
elgiŋni 2
eliginte 2
eligler 2
elgimni 1
eilgin 1
eligim 1
eliglerde 1
elginde 1
eliglerimiz 1
eliglerinde 1
elgiŋe 1
elgiŋizke 1
eligi 1
eliġın 1
elleriŋiz 1
elġiŋ 1
ilgin 1
ilginte 1
élgim 1
elgini 1
éligim 1
éligleri 1
êliglerig 1
ėlgimizni 1
elginte 1
ėligimizte 1
eligdin 1
ėligintin 1
ėligiŋe 1
ėligleri 1
ėliglerinte 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (2) →KT Kül Tigin Yazıtı
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT D 8–9 | … : t(a)bġ(a)ç : ātin : tut(u)p(a)n : t(a)bġ(a)ç : ḳ(a)ġ(a)nḳa : körm(i)ş : | (e)l(i)g | yıl : iş(i)g küç(ü)g : berm(i)ş : ėlg(e)rü : küün : tugs(ı)kda : bükli : ḳ … |
| KT D 32 | … y(a)d(a)ġ(ı)n : opl(a)yu t(e)gdi : oŋ totoḳ : yurçin : / y(a)r(a)kl(ı)g : | (e)l(i)ġ(ı)n | tutdı : y(a)r(a)kl(ı)gdı : ḳ(a)ġ(a)nḳa : / (a)nçul(a)dı : |
Aynı gövdeden maddeler
“elig” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).