AH sözlüğü · madde
ajun isim
Tanım
- Dünya, âlem; insanların yaşadığı yer: “ajun itgüke açtı uştmaḫ yolı” dünyayı düzenlemek için cennet yolunu açtı; “isiz ajun ḳaldı mu” kötü dünya (geride) mi kaldı; “ajunda atı ḳalsu” dünyada adı kalsın. Tanıklar: KBAH
- (Budist ve Maniheist metinlerde) doğum, varoluş, hayat: “ilki ajunta” önceki hayatta; “sansız tümen ajunta berü” sayısız hayattan beri; “ajunın ödeçi” önceki hayatlarını hatırlayan. Tanıklar: SekMaitU2
- Varoluş alanı: “bėş ajun tınlıġ” beş varoluş alanındaki canlılar; “beş ajunlarta, tört tuġumlarta” beş varoluş alanında, dört doğum türünde. Tanıklar: Abh
- “ikigün ajun” iki dünya, dünya ve ahiret. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ajun — yalın hâliyle 263 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ajuntaḳı 9 (Abh, U, Mait, Sek) · ajuntaqı 1 (ShoR)
- ajunlarıg 5 (Mait) · ajunlarıġ 5 (U, TT, Abh)
Çekimli biçimler (27):
Bağlamlar
Bütün geçişler (24) →AH Atebetü’l-Hakâyık
24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 69–70 | dad ispėhsalar beg üçün bu kitip çıḳardım | ajunda | atı ḳalsu tip |
| AH 73–74 | anıŋ vuddı birle köŋüller tolup anıŋ yadı birle | ajun | tolsu tip |
| AH 177–180 | bu | ajun | rıbat ol tüşüp köçgülüg rıbatḳa tüşügli tüşer keçgülüg öŋ arḳış uzadı ḳopu … |
| AH 189–192 | … a neŋindin yigü keḍgülük al artuk tileme vėbal yüḍgülük tarıġlıḳ tip aymış | ajunnı | rėsul tarıġlıḳta ḳatlan tarı eḍgülük |
| AH 193–196 | bėḳasız erür bu | ajun | lėzzėti keçer yil keçer teg mėze müddėti yigit ḳoca bolur yaŋı eskirür ḳav … |
| AH 205–208 | ajun | külçirer baz alın ḳaş çatar bir elgin tutup şėhd birin zėhr ḳatar ‘asėl ta … | |
| AH 209–212 | … ḳa anun birin kelse rahat kelür rėnc onun aya ġam ḳatıġsız sürur umġuçı bu | ajun | ḳaçan ol umınçḳa orun |
| AH 213–216 | yılan teg bu | ajun | yılan oḳlaġu yoḳamaḳḳa yumşaḳ içi pür aġu yılan yumşaḳ erken yavuz fi‘l it … |
| AH 217–220 | bu | ajun | ma körmekke körklüg taşı vėlikin içinde tümen na-ḫoşı baḳıp taş bezekin kö … |
| AH 221–224 | niḳab kötrür | ajun | birer yüz açar yazar ḳol ḳuçar teg yana terk ḳaçar yayınḳı bulıt teg ya tü … |
| AH 237–240 | … yete bildi kör anın sattı malın sėna' aldı kör tirildi ulamsız ulamı bolup | ajunda | at eḍgü ḳoḍup bardı kör |
| AH 273–276 | ḳamuġ ḳazġanıġlı | ajun | malını yiyümedi bardı körüŋ halini tişisi ḳalıp bir aḍın er bile ol anda y … |
| AH 305–308 | haris toḍmaz | ajun | neŋini tirip harislıḳ ḳarımaz iḍisi ḳarıp harislıḳnı ḳoḍur haris er ḳaçan … |
| AH 361–364 | … kelür neçe pür hünėrlıġda bir ‘ayb bolur bu bir ‘aybdın ötrü başın kesgüçi | ajunda | tirilgü kişisiz ḳalur |
| AH 385–388 | bu kün bu | ajunda | kişilik isiz ḳanı ḳança bardı kişilik isiz vėfa köli suġlup ḳurup yularlı … |
| AH 393–396 | ajun | toldı ‘udvan cėfa cėvr bile ḳanı bir vėfalıġ bar erse tile sen artaḳ sen a … | |
| AH 393–396 | … dı ‘udvan cėfa cėvr bile ḳanı bir vėfalıġ bar erse tile sen artaḳ sen anın | ajun | artadı nelük bu ajunḳa ḳılur sen gile |
| AH 393–396 | … ile ḳanı bir vėfalıġ bar erse tile sen artaḳ sen anın ajun artadı nelük bu | ajunḳa | ḳılur sen gile |
| AH 437–440 | bu | ajun | mėzesi ḳatıġlıġ mėze izası üküşrek mėzesi aza ‘asėl ḳayda erse bile arısı … |
| AH 441–444 | hünėrlıġḳa | ajun | vėfasızraḳ ol hünėrsızḳa mundın cėfa azraḳ ol hünėr birle dėvlėt birikmekl … |
| AH 445–448 | ne yazdı | ajunḳa | bu sahib hünėr negüke bu anı ulaşu ḳınar ḫasislerni kötrüp nėfisni çalıp a … |
| AH 445–448 | … hünėr negüke bu anı ulaşu ḳınar ḫasislerni kötrüp nėfisni çalıp azu ḳutsuz | ajun | ḳarıpmu munar |
| AH 449–452 | aya hukmin | ajun | tapa üggüçi yirip munı birer yana öggüçi uġan hukmi birle kelür kelgen iş … |
| AH 453–456 | ajunḳa | bu söküş mėlamėt nelik ḳazalar yorıtġan yaratġan mėlik ḳaza birle sançlur … |
Aynı gövdeden maddeler
“ajun” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).