İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

al isim

115 geçiş 7 biçim 15 eser KBAbhKuTShoRBKUTTKİP Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Hile, düzen, kurnazlık: “olarnıŋ alları” onların düzenleri; “taŋrı … kafirlerniŋ alını” Tanrı kâfirlerin düzenini (boşa çıkarır). Tanıklar: KuT2
  2. “al altaġ” hile, düzen; çare: “al altaġ uzanmaḳlarıġ öntürüp” hile ve ustalıklar gösterip. Tanıklar: MaitTT2ShoR
  3. (Abh) çare, yol, yöntem; “al aldaġ” (Budist) çare, beceri (upāya): “uzanmaḳlıġ al aldaġı” ustaca çaresi; “adınlarḳa asıġ ḳılmaḳlıġ al aldaġ” başkalarına yarar sağlama çaresi. Tanıklar: Abh2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): al — yalın hâliyle 237 kez

Çekimli biçimler (6):

AH Atebetü’l-Hakâyık

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 189–192 bu dünya neŋindin yigü keḍgülük al artuk tileme vėbal yüḍgülük tarıġlıḳ tip aymış ajunnı rėsul tarıġlıḳta ḳat …
AH 293–296 yime pėndim al kel uzatma ėmėl ėmėl asrasında busuġlı ėcėl ėmėl timişim dost uzun sanmaḳ …
AH 341–344 kėrėm bir bina teg aŋar hilm ul ol ya bustan teg ol hilm kėrėm al gül ol yıḳıḳlıġḳa tirep kesüklüg ula bu itiglig erke azad öz ḳul ol