AH sözlüğü · madde
birle edat
Tanım
- İle, birlikte: “bayat atı birle sözüg başladım” söze Tanrı’nın adıyla başladım; “ölüŋler öwkeŋiz birle” öfkenizle ölün; “tirek yidleg birle elgimizni kavşurup” direk ve yıdlag (sunu) ile ellerimizi birleştirip; “kök ḳalıḳ birle ḳatılıp” gök boşlukla karışıp; “ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma” kızla güreşme, kısrakla yarışma; “tabġaç bodun birle tüzültüm” Çin halkıyla barıştım. Tanıklar: KTMaitShoRKuTKBDLT
- (Kuran çevirisinde) aracılık, sebep: “anıŋ birle” onunla, onun sayesinde; “yarlıġı birle” buyruğuyla. Tanıklar: KuT2KBAH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): birle — yalın hâliyle 1.232 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (16) →AH Atebetü’l-Hakâyık
16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 33–34 | ‘atiḳ | birle | faruḳ üçünç zün-nurėyn ‘ali törtilençi ol ersig toŋa |
| AH 43–44 | şahım mėdhı | birle | bezeyin kitab oḳıġlı kişiniŋ sevinsün canı |
| AH 71–72 | kitabımnı körgen eşitgen kişi şahımnı du‘a' | birle | yad ḳılsu tip |
| AH 73–74 | anıŋ vuddı | birle | köŋüller tolup anıŋ yadı birle ajun tolsu tip |
| AH 73–74 | anıŋ vuddı birle köŋüller tolup anıŋ yadı | birle | ajun tolsu tip |
| AH 81–84 | biligdin urur men sözümke ula biligligke ya dost özüŋni ula bilig | birle | bulnur sa‘adėt yolı bilig bil sa‘adet yolını bula |
| AH 101–104 | bilig | birle | ‘alim yoḳar yoḳladı biligsizlik erni çökerdi ḳoḍı bilig yind usanma bil ol … |
| AH 185–188 | köŋüldin çıḳarġıl tavar suḳluḳın keḍim | birle | tap tut ḳarın toḳluḳın çıġaylıḳ yarınlıḳ azuḳ yoḳluḳı çıġaylıḳ tip ayma ta … |
| AH 285–288 | tavar | birle | erse uluġsınduḳuŋ uluġluḳ taparu elig sunduḳuŋ tavar asġı ne ol barur sen … |
| AH 325–328 | … ḳuŋ teg musulmanḳa san cefa ḳıldaçıŋḳa yanut ḳıl vėfa arımaz neçe yusa ḳan | birle | ḳan |
| AH 441–444 | hünėrlıġḳa ajun vėfasızraḳ ol hünėrsızḳa mundın cėfa azraḳ ol hünėr | birle | dėvlėt birikmekliki bulunmaz ḳamuġ ḳızda ol ḳızraḳ ol |
| AH 449–452 | aya hukmin ajun tapa üggüçi yirip munı birer yana öggüçi uġan hukmi | birle | kelür kelgen iş anıŋ ėmri birle teger teggüçi |
| AH 449–452 | … çi yirip munı birer yana öggüçi uġan hukmi birle kelür kelgen iş anıŋ ėmri | birle | teger teggüçi |
| AH 453–456 | ajunḳa bu söküş mėlamėt nelik ḳazalar yorıtġan yaratġan mėlik ḳaza | birle | sançlur aḍaḳḳa tiken ḳaza birle ilnür tuzaḳḳa elik |
| AH 453–456 | … nelik ḳazalar yorıtġan yaratġan mėlik ḳaza birle sançlur aḍaḳḳa tiken ḳaza | birle | ilnür tuzaḳḳa elik |
| AH 457–460 | ḳamuġ tegdeçi neŋ ḳazadan erür uḳuşsuzlar anı sėbėbdin körür ḳaza | birle | uçġan ḳalıḳ ḳuşları ḳarıḳa ḳonar hėm ḳafesḳa kirür |
Aynı gövdeden maddeler
“birle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).