İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

boḍun isim

810 geçiş 64 biçim 16 eser KuTKBBKKTTŞUDLTMait Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Halk, kavim, ulus: “türük bodun, bunı eşidiŋ” Türk halkı, bunu işitin; “yir basruḳı taġ, boḍun basruḳı beg” yerin ağırlığı dağ, halkın ağırlığı beydir; “begli bodunlıg” beylerle halk; “anta ḳalmışı bodun on uyġur toḳuz oġuz” oradan kalan halk On Uygur ve Dokuz Oğuz; “ḳamag şaḳi tözlüg bodun buḳun” bütün Şakya soylu halk; “törü birle tüzse ili boḍnını” ülkesinin halkını töreyle düzene koyarsa. Tanıklar: KT2BK2ŞUMaitKBDLT
  2. (Kuran çevirisinde) kavim, topluluk; bir kişinin kavmi: “aydı musa boḍnıḳa: ey boḍnum” Musa kavmine dedi: ey kavmim; “fir‘avn boḍnı” Firavun’un kavmi; “bitig boḍnı” kitap ehli. Tanıklar: KuT3

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): boḍun — yalın hâliyle 328 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • boḍun 179 (KB, KuT, DLT, AH) · bodun 149 (BK, KT, T, ŞU)
  • boḍunḳa 102 (KB, KuT, DLT) · bodunḳa 8 (KT, ŞU, KÇ, BK) · boḍunka 2 (KuT) · bodunka 1 (ŞU)
  • bodunug 58 (BK, KT) · boḍunuġ 7 (KB) · bodunuġ 5 (T, KÇ, Sek)
  • bodunı 16 (KT, BK, Sek, O) · boḍunı 3 (KuT)
  • bodunlıg 1 (KT) · bodunlıġ 1 (BK)

Çekimli biçimler (62):

AH Atebetü’l-Hakâyık

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 121–124 … ür törütgen iḍi biligsizlik içre ḳanı ḫayr yidi bilig bilmegendin bir ança boḍun öz elgin but itip iḍim bu tidi
AH 257–260 bu boḍun talusı aḳı er turur aḳılıḳ şėrėf cah cėmal arturur sevilmek tileseŋ kişile …
AH 397–400 … badėt riya boldı ‘abid mėcaz ḫarabat oramı bolup abadan ḫarab boldı mėscid boḍun bi-nėmaz
AH 421–424 boḍun mallıġ erke urup yüzlerin tözü ḳul ḳılurlar azad özlerin kim ol malsız ers …