AH sözlüğü · madde
boḍun isim
Tanım
- Halk, kavim, ulus: “türük bodun, bunı eşidiŋ” Türk halkı, bunu işitin; “yir basruḳı taġ, boḍun basruḳı beg” yerin ağırlığı dağ, halkın ağırlığı beydir; “begli bodunlıg” beylerle halk; “anta ḳalmışı bodun on uyġur toḳuz oġuz” oradan kalan halk On Uygur ve Dokuz Oğuz; “ḳamag şaḳi tözlüg bodun buḳun” bütün Şakya soylu halk; “törü birle tüzse ili boḍnını” ülkesinin halkını töreyle düzene koyarsa. Tanıklar: KT2BK2ŞUMaitKBDLT
- (Kuran çevirisinde) kavim, topluluk; bir kişinin kavmi: “aydı musa boḍnıḳa: ey boḍnum” Musa kavmine dedi: ey kavmim; “fir‘avn boḍnı” Firavun’un kavmi; “bitig boḍnı” kitap ehli. Tanıklar: KuT3
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): boḍun — yalın hâliyle 328 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- boḍun 179 (KB, KuT, DLT, AH) · bodun 149 (BK, KT, T, ŞU)
- boḍunḳa 102 (KB, KuT, DLT) · bodunḳa 8 (KT, ŞU, KÇ, BK) · boḍunka 2 (KuT) · bodunka 1 (ŞU)
- bodunug 58 (BK, KT) · boḍunuġ 7 (KB) · bodunuġ 5 (T, KÇ, Sek)
- bodunı 16 (KT, BK, Sek, O) · boḍunı 3 (KuT)
- bodunlıg 1 (KT) · bodunlıġ 1 (BK)
Çekimli biçimler (62):
boḍunḳa 102
bodunug 58
boḍnı 53
boḍunda 22
boḍundın 19
boḍnıḳa 18
bodunı 16
boḍnum 15
boḍunlar 15
boḍnını 10
boḍunnuŋ 10
bodunum 9
boḍnındın 9
boḍunnı 9
bodunḳa 8
boḍunuġ 7
buḍnı 7
bodunıg 6
boḍunlarıŋa 6
boḍnıŋa 6
bodunta 5
bodunuġ 5
boḍunlarnı 5
boduni 4
bodunin 3
boḍnuŋ 3
boḍnıdın 3
boḍunlarḳa 3
boḍunlardın 3
boḍunı 3
buḍunḳa 2
boḍnın 2
boduntın 2
bodunım 2
boḍunka 2
bodunuma 2
boḍunlarındın 2
boḍnuŋdın 2
bodunıŋ 1
bodunlıg 1
bodunın 1
bodunlıġ 1
boḍnumdın 1
boḍnumız 1
boḍnumızke 1
boḍunları 1
boḍunlarıda 1
boḍunlarını 1
bodunumın 1
boḍnuŋa 1
boḍnuŋnı 1
boḍnuŋuz 1
boḍunuḳ 1
bodunumız 1
bodunka 1
boḍın 1
buḍnuŋ 1
boḍnımız 1
buḍnıŋa 1
buḍun 1
buḍunuġ 1
bodummın 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (4) →AH Atebetü’l-Hakâyık
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 121–124 | … ür törütgen iḍi biligsizlik içre ḳanı ḫayr yidi bilig bilmegendin bir ança | boḍun | öz elgin but itip iḍim bu tidi |
| AH 257–260 | bu | boḍun | talusı aḳı er turur aḳılıḳ şėrėf cah cėmal arturur sevilmek tileseŋ kişile … |
| AH 397–400 | … badėt riya boldı ‘abid mėcaz ḫarabat oramı bolup abadan ḫarab boldı mėscid | boḍun | bi-nėmaz |
| AH 421–424 | boḍun | mallıġ erke urup yüzlerin tözü ḳul ḳılurlar azad özlerin kim ol malsız ers … |