BK sözlüğü · madde
başla- fiil
Tanım
- Başlamak: “bayat atı birle sözüg başladım” Tanrı’nın adıyla söze başladım; “başladım taŋrı atı birle” Tanrı adıyla başladım; “öziŋe basut ḳılsa iş başlasa” kendine yardım edip işe başlarsa; “ayaḳ tirki başlasa” kadehler dolaşmaya başlarsa; “iş küdük timin başlamış” işe hemen başlamış. Tanıklar: SekKuTKB2
- Önderlik etmek, yönetmek; (-yu biçimiyle) başta olmak üzere, önderliğinde: “ḳalın satıġçılarıġ başlap” kalabalık tüccarlara önderlik edip; “tatabı bodun başlayu udar seŋün kelti” Tatabı halkı başta olmak üzere Udar Sengün geldi; “ḳaġanḳa başlayu baz ḳaġanıġ balbal tikmiş” babam kağana ilk balbal olarak Baz Kağan’ı dikmiş; “tözün maytrı başlayu” soylu Maitreya başta olmak üzere; “ḳu seŋün başadu” Ku Sengün önderliğinde. Tanıklar: KTBK2Mait
- (başlan- biçimiyle) yönelmek, bir yerden başlamak: “kün ortudın başlanıp” güneyden başlayıp; “uyġur tapa başlanıp” Uygurlara doğru yönelip. Tanıklar: MaitDLT
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): başla- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (19):
Bağlamlar
Bütün geçişler (8) →BK Bilge Kagan Yazıtı
8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK D 13 | … törüg : ḳ(a)zg(a)n(ı)p : uça : b(a)rm(ı)ş :] ḳ(a)ŋ(ı)m : [ḳ(a)g(a)n / -ḳa] | b(a)şl(a)yu | : b(a)z ḳ(a)g(a)n(ı)g : b(a)lb(a)l: tik[m(i)ş : |
| BK D 20 | b(a)şl(a)yu | : kırḳ(ı)z : ḳ(a)g(a)n(ı)g [b(a)lb(a)l : tikd(i)m : ] | |
| BK D 33 | m(e)n / in(i)l(i)gü : bunnta : | b(a)şl(a)yu | : ḳ(a)zg(a)nm[(a)s(a)r] : türük : bod(u)n: / ölt(e)çi : (e)rti : |
| BK G 5–7 | ]ŋk(e)r : t(a)gḳa: ⟨…⟩ / G 8) ḳu s(e)ŋün : | b(a)ş(a)du | : tört : tüm(e)n : sü k(e)lti : |
| BK G 11 | buḳ(u)g : totoḳ: ḳ(a)ŋı : lisün : t(a)y s(e)ŋün : | b(a)ş(a)d[u] | : bėş yüz : (e)r(e)n : k(e)lti : |
| BK G 13–15 | … : türük : (a)mtı : b(e)gl(e)r : kėsre : t(a)rduş : b(e)gl(e)r : kül çor : | b(a)şl(a)yu | : ul(a)yu : ş(a)d(a)pıt : b(e)gl(e)r : öŋre : töl(i)s : b(e)gl(e)r : (a)pa … |
| BK G 13–15 | … (a)d(a)pıt : b(e)gl(e)r : öŋre : töl(i)s : b(e)gl(e)r : (a)pa t(a)rk[(a)n] | b(a)şl(a)yu | : ul(a)yu : ş(a)d(a)pıt : b(e)gl(e)r : bu [ ] / t(a)m(a)n t(a)rḳ(a)n : tun … |
| BK G 13–15 | … rḳ(a)n : ul(a)yu : / buyruḳ […………..] iç buyruḳ : s(e)b(i)g kül (e)rḳ(i)n : | b(a)şl(a)yu | : / ul(a)yu : buyruḳ : bunça : (a)mtı : b(e)gl(e)r : ḳ(a)ŋ(ı)m : ḳ(a)g(a)n … |
Aynı gövdeden maddeler
“başla” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).