BK sözlüğü · madde
birle edat
Tanım
- İle, birlikte: “bayat atı birle sözüg başladım” söze Tanrı’nın adıyla başladım; “ölüŋler öwkeŋiz birle” öfkenizle ölün; “tirek yidleg birle elgimizni kavşurup” direk ve yıdlag (sunu) ile ellerimizi birleştirip; “kök ḳalıḳ birle ḳatılıp” gök boşlukla karışıp; “ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma” kızla güreşme, kısrakla yarışma; “tabġaç bodun birle tüzültüm” Çin halkıyla barıştım. Tanıklar: KTMaitShoRKuTKBDLT
- (Kuran çevirisinde) aracılık, sebep: “anıŋ birle” onunla, onun sayesinde; “yarlıġı birle” buyruğuyla. Tanıklar: KuT2KBAH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): birle — yalın hâliyle 1.232 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (13) →BK Bilge Kagan Yazıtı
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK K 1 | [ ] | birle | : ḳooşu totoḳ : birle : süŋ(ü)şm(i)ş : (e)rin ḳoop : öl(ü)rm(i)ş : |
| BK K 1 | [ ] birle : ḳooşu totoḳ : | birle | : süŋ(ü)şm(i)ş : (e)rin ḳoop : öl(ü)rm(i)ş : |
| BK K 3 | … : boltuḳınta : bod(u)n : ėl(i)g ik(e)gü : boltuḳınta : izg(i)l : bod(u)n : | birle | : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z : |
| BK K 5 | (e)k(i)nti : ḳoş(u)lg(a)kda : (e)d(i)z | birle | : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z : |
| BK K 6 | üç(ü)nç: bo[lçu]da : oġ(u)z | birle | : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z : |
| BK D 16 | (e)ç(i)m ḳ(a)g(a)n : | birle | : ėlg(e)rü : y(a)ş(ı)l üg(ü)z : ş(a)ntuŋ : y(a)zıḳa : t(e)gi : sül(e)d(i)m … |
| BK D 21 | t]ig(i)n : (e)ki ş(a)d : in(i)m : küü[l tėgin :] | [bir]le | : sözl(e)şd(i)m(i)z : |
| BK D 22 | in(i)m : küül t[ig(i)n : ] | birle | : [(e)ki ş(a)d] birle : ölü yitü : ḳ(a)zg(a)nt(ı)m : (a)nça ḳ(a)zg(a)n(ı)p … |
| BK D 22 | in(i)m : küül t[ig(i)n : ] birle : [(e)ki ş(a)d] | birle | : ölü yitü : ḳ(a)zg(a)nt(ı)m : (a)nça ḳ(a)zg(a)n(ı)p : bir(i)ki : bod(u)n( … |
| BK D 26 | ç(a)ça s(e)ŋün : s(e)k(i)z : tüm(e)n : [sü] | bi[r]le | : süŋ(ü)şd(ü)m : |
| BK D 26 | (a)ltı ot(u)z : y(a)ş(ı)ma : çıḳ : bod(u)n : kıırḳ(ı)z : | birle | : y(a)ġı boltı : |
| BK D 27 | ḳ(a)g(a)nin : | birle | : soŋa : yışda : süŋ(ü)şd(ü)m : |
| BK D 34 | o[g](u)z : bod(u)n : toḳ(u)z : t(a)t(a)r : / | birle | : tir(i)l(i)p : k(e)lti : |
Aynı gövdeden maddeler
“birle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).