İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ev isim

Tanım

  1. Ev, konut; yurt: “atın mindi keldi eviŋe turup” atına bindi, kalkıp evine geldi; “ewindin turup çıḳtı” evinden kalkıp çıktı; “tört yıŋaḳtın … ėwleriŋizdin” evlerinizden; “azu ėdiz evte erser” ya da yüksek bir evde ise; “ebime tüşmiş” yurduma (ordugâhıma) inmiş. Tanıklar: ŞUUKB2
  2. “ev bark” ev bark, hane halkı ve mal mülk; “evdin barktın ün-” (Budist metinlerde) evi barkı bırakıp rahip olmak: “evde ünüp altı yıl tapavan berkte” evden çıkıp altı yıl çile ormanında; “ev-tin ünmiş kişiler” evden çıkmış (rahip) kişiler; “ebin barkın ḳalısız ḳop kelürti” evini barkını eksiksiz hep getirdi; “ebin barkın buzdum” evini barkını dağıttım; “evke barḳḳa badımız erser” eve barka bağlandıysak. Tanıklar: Huast2SekMait2Man
  3. Hane, aile: “neçe evinŋ kişi orunçaḳın yiddimiz erser” nice hanenin, kişinin emanetini yediysek; “evnŋ yutuzıŋa yazındım erser” başkasının karısıyla günah işlediysem. Tanıklar: U

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

ev (Budist metinler), ew/ėw (KB, KuT) ve eb/ėb (yazıtlar) yazımları bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ev — yalın hâliyle 103 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ewke 20 (KB) · ewḳe 2 (KB)
  • ewiŋe 16 (KB, Mait) · ėwiŋe 1 (KuT)
  • ew 15 (KB, TT, Mait, DLT) · ėw 8 (KuT)
  • ewi 11 (KB, DLT) · ėwi 2 (KuT)
  • ewindin 1 (KB) · ėwindin 1 (KuT)
  • ewlerindin 1 (KuT) · ėwlerindin 1 (KuT)

Çekimli biçimler (67):

BK Bilge Kagan Yazıtı

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 1 (e)bin b(a)r(ı)min : ḳ(a)lıs(ı)z : ḳoop : k(e)lürti :
BK K 14 … d[a (a)dr(ı)lm(a)s(a)r] : türük [bod(u)n] [ ] : (e)dgü : kört(e)çi s(e)n : (e)b(i)ŋe : kirt(e)çi s(e)n : buŋs(u)z : bolt(a)çı s(e)n
BK D 25 : ḳ(a)l(ı)ŋ………………… (e)b(i)rü / : k(e)lürt(ü)m :
BK D 32 (e)kin sü / (e)bde : (e)rti :
BK D 32 sıŋ(a)r : süsi : (e)b(i)g b(a)rḳ(ı)g : yulg(a)lı : b(a)rdı :
BK D 34 (e)bin : b(a)rkin : buzd(u)m :
BK D 37 yor(ı)p(a)n : ḳ(a)r(a)g(a)n : kııs(ı)lta : (e)bin : b(a)rkin : (a)nta buzd(u)m