Tanım
- Bilge, bilgin (KB’de çoğunlukla hitap): “ḳılınçıŋ sözüŋ eḍgü tut ay bügü” ey bilge, işini sözünü iyi tut; “yaḳşı aymış bügü bilgi kiŋ” bilgisi geniş bilge güzel söylemiş; “bügülerke bilgi elig tutmadı” bilgelere bilgi el vermedi; “bilge bögü yunçıdı” bilge güçsüzleşti. Tanıklar: KB3DLT
- “bügü bilig” (Budist) doğaüstü bilgi, her şeyi bilme: “bügü biliglig burkanlar” her şeyi bilen Budalar; “ḳuanşi im pusar bügü biligin alḳunı körür” Avalokiteśvara doğaüstü bilgisiyle her şeyi görür; “erdemin bügüsin bügülenmekin” erdemini, bilgeliğini, doğaüstü gücünü. Tanıklar: KİPMan
- (Tonyukuk yazıtında) “bögü ḳaġan” Bögü Kağan: “bögü ḳaġan baŋaru ança yıdmiş” Bögü Kağan bana şöyle haber göndermiş. Tanıklar: T2
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
bögü yazımı da bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bügü — yalın hâliyle 89 kez
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (2) →T Tunyukuk Yazıtı
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 32 | … m(i)ş : y(e)lme : ḳ(a)rġu : (e)dgüti: / urġ(ı)l: b(a)s(ı)tma : t(ė)m(i)ş : | bög<ü> | ḳ(a)ġ(a)n : b(a)ŋ(a)ru : (a)nça / yıdm(i)ş : (a)pa t(a)rḳ(a)nġ(a)ru : içre … |
| T 51 | … a)ġıçı[si] y(ė)me : b(e)n oḳ (e)r[t](i)m : ėlt(ė)r(i)ş ḳ(a)ġ(a)nḳa : türük | b(ö)gü | ḳ(a)ġ(a)nḳa: türük bilge k[(a)ġ(a)nḳa] / / / ḳ(a)pġ(a)n ḳ(a)ġ(a)n [y(ė)t … |
Aynı gövdeden maddeler
“bügü” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).