Tanım
- Kent, şehir: “balıḳ uluşug” kenti ve ülkeyi; “toġu balıḳda süŋüşdümiz” Toğu kentinde savaştık; “şantuŋ balıḳḳa, taloy ügüzke tegmiş yoḳ ermiş” Şantung kentine, denize ulaşan olmamış; “balıḳdaḳı taġıḳmış, taġdaḳı inmiş” kentte olan dağa çıkmış, dağda olan inmiş; “ulusuġ balıḳıġ ėki yartım ḳıltım erser” ülkeyi, kenti ikiye böldümse; “uluş sayu balḳ sayu” her ülkede, her kentte. Tanıklar: KTBK2TSekMaitU
- Balık: “balıḳ ḳudruḳındın ḳozı burnıŋa” Balık burcunun kuyruğundan Koç burcunun burnuna; “ḳaltı balak suv içre yüzerçe” balığın suda yüzmesi gibi. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): balıḳ — yalın hâliyle 430 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- balık 391 (EÇS, Man) · balıḳ 38 (Mait, KB, Abh, BK) · balıq 1 (ShoR)
- balıḳḳa 6 (U, Mait, KP, Abh) · balıḳka 5 (T, Mait, O)
- balıqtaqı 1 (ShoR) · balıḳtaḳı 1 (Mait)
- balıḳdakı 1 (BK) · balıḳdaḳı 1 (KT)
Çekimli biçimler (19):
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →T Tunyukuk Yazıtı
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 15 | … ürk bod(u)n : ḳı[l(ı)n- / g](a)lı: türk ḳ(a)ġ(a)n : ol(u)rġ(a)lı: ş(a)ntuŋ | b(a)lıḳ(k)a | : t(a)loy üg(ü)z- / ke: t(e)gm(i)ş yoḳ (e)rm(i)ş : ḳ(a)ġ(a)n(ı)ma: öt(ü)n( … |
| T 15 | ş(a)ntuŋ | b[(a)lıḳ(k)a] | t(a)loy [üg(ü)zk] e : t(e)gürt(ü)m : üç ot(u)z b(a)lıḳ : / sıdı: usın bunt … |
| T 15 | ş(a)ntuŋ b[(a)lıḳ(k)a] t(a)loy [üg(ü)zk] e : t(e)gürt(ü)m : üç ot(u)z | b(a)lıḳ | : / sıdı: usın bunt(u)tu : yurtda : y(a)tu ḳ(a)lur (e)rti: t(a)bġ(a)ç ḳ(a) … |
Aynı gövdeden maddeler
“balık” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).