İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
T sözlüğü · madde

birle edat

1.235 geçiş 2 biçim 20 eser KuTKBAbhMaitShoRAHUBK Anlam haritasında göster

Tanım

  1. İle, birlikte: “bayat atı birle sözüg başladım” söze Tanrı’nın adıyla başladım; “ölüŋler öwkeŋiz birle” öfkenizle ölün; “tirek yidleg birle elgimizni kavşurup” direk ve yıdlag (sunu) ile ellerimizi birleştirip; “kök ḳalıḳ birle ḳatılıp” gök boşlukla karışıp; “ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma” kızla güreşme, kısrakla yarışma; “tabġaç bodun birle tüzültüm” Çin halkıyla barıştım. Tanıklar: KTMaitShoRKuTKBDLT
  2. (Kuran çevirisinde) aracılık, sebep: “anıŋ birle” onunla, onun sayesinde; “yarlıġı birle” buyruğuyla. Tanıklar: KuT2KBAH

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): birle — yalın hâliyle 1.232 kez

Çekimli biçimler (1):

T Tunyukuk Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 7 … öz(ü)m ök: ḳ(a)ġ(a)n ḳışd(ı)m : bilge tunyuḳuḳ : buyla b(a)ġa t(a)rḳ(a)n / birle : ėlt(ė)r(i)ş ḳ(a)ġ(a)n : bol(u)y(ı)n : b(i)rye : t(a)bġ(a)ç(ı)ġ : öŋre ḳı …
T 15 (ė)ş(id)t(i)m : (a)z yir : y[olı?] : (a)nı b[irl(e)? ... (e)r]m(i)ş : bir (a)t / oruuḳı: (e)rm(i)ş : (a)nın b(a)rm(i)ş : (a)ŋ( …

Aynı gövdeden maddeler

“birle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).