İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ev isim

Tanım

  1. Ev, konut; yurt: “atın mindi keldi eviŋe turup” atına bindi, kalkıp evine geldi; “ewindin turup çıḳtı” evinden kalkıp çıktı; “tört yıŋaḳtın … ėwleriŋizdin” evlerinizden; “azu ėdiz evte erser” ya da yüksek bir evde ise; “ebime tüşmiş” yurduma (ordugâhıma) inmiş. Tanıklar: ŞUUKB2
  2. “ev bark” ev bark, hane halkı ve mal mülk; “evdin barktın ün-” (Budist metinlerde) evi barkı bırakıp rahip olmak: “evde ünüp altı yıl tapavan berkte” evden çıkıp altı yıl çile ormanında; “ev-tin ünmiş kişiler” evden çıkmış (rahip) kişiler; “ebin barkın ḳalısız ḳop kelürti” evini barkını eksiksiz hep getirdi; “ebin barkın buzdum” evini barkını dağıttım; “evke barḳḳa badımız erser” eve barka bağlandıysak. Tanıklar: Huast2SekMait2Man
  3. Hane, aile: “neçe evinŋ kişi orunçaḳın yiddimiz erser” nice hanenin, kişinin emanetini yediysek; “evnŋ yutuzıŋa yazındım erser” başkasının karısıyla günah işlediysem. Tanıklar: U

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

ev (Budist metinler), ew/ėw (KB, KuT) ve eb/ėb (yazıtlar) yazımları bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ev — yalın hâliyle 103 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ewke 20 (KB) · ewḳe 2 (KB)
  • ewiŋe 16 (KB, Mait) · ėwiŋe 1 (KuT)
  • ew 15 (KB, TT, Mait, DLT) · ėw 8 (KuT)
  • ewi 11 (KB, DLT) · ėwi 2 (KuT)
  • ewindin 1 (KB) · ėwindin 1 (KuT)
  • ewlerindin 1 (KuT) · ėwlerindin 1 (KuT)

Çekimli biçimler (67):

ŞU Şine Usu Yazıtı

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU D 2 … zuḳlıg atlıg<ıg> (...) tan gri tuta bėrti ḳara igil bodunıg / yoḳ ḳılmadım ebin barḳın yılḳısın [y]ulımadım ḳıyın aydım turġuru ḳo<d>tım kentü bodunım tėd …
ŞU G 4 … t .... tėmiş içre ben bulġayın tėmiş taşdıntan aşayın tėmiş basmıl yaġıdıp ebimrü bardı anı içgermedim taşdıntan üç ḳarluḳ üç ıduḳ tı . türgiş ... o/uU ...ö …
ŞU G 5 … nçdım içüy k[eçip] g toġuru sançdım anta ötrü türgiş ḳarluḳig tabarın alıp ebin yulıp barmış ebime tüşmiş (...)
ŞU G 5 … g toġuru sançdım anta ötrü türgiş ḳarluḳig tabarın alıp ebin yulıp barmış ebime tüşmiş (...)
ŞU G 6 … rin tapa bardı anı udu .... ugru? yagradḳan? sekizinç ay ben udu / yorıdım ebimin ersegünte yula költe ḳo<d>tım anta irtim (...)
ŞU G 7 … .) -inç ay bir otuzḳa ḳarluḳıġ btnt.. -dı yogra yarışda süsin anta sançdım ebi on kün öŋre ürküp barmış anta yana yorıp tüşdüm r (...)
ŞU G 10 … a yana tüşip orḳoon balıḳlıg beltirinta ėl örginin anta örgipen ėtitdim ėl ebi[n] (...)
ŞU B 4 … a k .... k1r1o/u . ygl ... [b]odumg ḳo/uo/u . -dım alġaçḳa? buyl[a?] (...) ebime ėkinti ay altı yaŋıḳa tüşdim taḳıġu yılḳa o/u .... -ḳa .... kö/ü -dim .. b …