İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

içger- fiil

Tanım

  1. İçeri almak; boyun eğdirmek, tâbi kılmak: “içgertim” (halkı) tâbi kıldım; “içgerip yana yorıdım” (onları) boyun eğdirip yine yürüdüm; “ḳız birişip klin içgerip” kız verip gelin alarak; “adınlarıġ içkerür” başkalarını (içine) alır. Tanıklar: ŞUSekAO
  2. (Abhidharma çevirisinde) kavramak, içine almak, tutmak: “dyanta ulatı edgüleri edremleri içgerip tudup” meditasyon gibi iyilikleri, erdemleri kavrayıp tutarak; “kök ḳalıḳnıŋ bar erür sıġurmaḳ içgermeklig yörügi” boşluğun kapsama, içine alma anlamı vardır. Tanıklar: Abh2

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): içger- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (12):

ŞU Şine Usu Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU K 7 içgerip yana yorıdım ḳayra başınta üç birküda ḳan süsi [birle] [k]atıltı[m] anta ( …
ŞU G 4 … ben bulġayın tėmiş taşdıntan aşayın tėmiş basmıl yaġıdıp ebimrü bardı anı içgermedim taşdıntan üç ḳarluḳ üç ıduḳ tı . türgiş ... o/uU ...ötükente ben