İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

içgek isim

Tanım

  1. Cin, kötü ruh (Sanskritçe rakṣasa karşılığı); hep “yek içgek”: “tolu yavlaḳ yek içgek ėrser kėlip ol kişig ölürgeli” kötü cinler, periler gelip o kişiyi öldürmek isterse; “yek içgek egirür” cinler periler kuşatır; “alḳu buti yek içkeklerig tıtdaçı” bütün bhūta, yakşa, rakṣasaları engelleyen; “içgekke ḳamaḳa tapıġçı tınlġlar” perilere, cinlere tapan canlılar. Tanıklar: KİP2Sek2MaitU

içkek yazımı (TT, U, Huast) da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): içgek — yalın hâliyle 3 kez

Çekimli biçimler (10):

Sek Sekiz Yükmek

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.018 (IIc) içgekke ḳamaḳa tapıġçı tınlġlar üküş tŋrim yme
Jut.Sek.T-1.67 (Ia) yek içgekniŋ ḳılınçı ol --- birök antaġ edgü öglisi bar erip
Jut.Sek.T-1.131 (IIc) törüg yek içgek kirtgünmez ertiler siziksiz bir köŋülin bo nom bitigig
Jut.Sek.T-1.267 (Ia) -ler yene ol’oḳ yekler içgekler --- yigedürler tıltaġ bolurlar kntülerni
Jut.Sek.T-1.273 (Ia) tŋriler yruḳıŋa arḳa birip yene yekniŋ içgekniŋ ḳrarıġ işiŋe

TT TT I-X

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.13. -35–38 … ıġıŋ yorımaz . ḳılmış işiŋ yaġı-lıġ [.] söz -lemiş sawıŋ tüdüş-lüg [.] yek içkek egirür . yaġı yawlaḳ altayur [.]
T II Y 36.1.-159 … türlügin titriyür . artuç sögüt budıḳı yüz türlügin ırġalur . berk-lig yek içkek-ler ėl tutḳalır [.]
T II Y 36 .16. -206–209 igit -mekde ıçansar etüz ertigei [.] ig aġrıġ -ta yek içkek tarınsar öŋregen aç / . . . . ḳılmış işiŋ . . . . . /laġai sn .

Huast Huastuanift

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. M. 303-11 m(a)nastar ḥırz(a) . . . . yėtinç yme suida baru-u [yme yekke içkekke t(e)ŋri tėpen] tınl(ı)ġa[ġ tural(ı)ġaġ ölü]rüp yüküntümüz erser yme burḫan …
T. II Y. 59-7–14 … .. azo v(a)rḫarda şakimun burḫan yėrin artatdım erser .. yaza yaŋılu yekke içkekke yılḳıḳa yaztım yaŋıltım erser .. közüm körüp ḳulḳaḳım isidip tünle küntüz …

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III M. 225-7.-1 alḳu buti yek içkek-lerig tıtdaçı .. adın-lar-nıŋ alḳu türlüg arvıs-ların kesdeçi alḳu ödsüz ölüm- . …
U II, T. III, M. 182-30 … [tutdaçı-] -ları .. prit tutdaçı-l . . . [arı] .. [pi]saçi tutdaçı-ları .. içkek tutdaçı-ları .. kumbanti tutdaçı-ları pudani T. III M. 225. tutdaçı-ları …

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.111.16–28 … artatġalı saḳınmadı(lar) inçip bėş çöbik yavlaḳ ü(dler) birle soḳuşup yek içge(k) ... / / - ... nizvanılarınaŋ erk türkin ança munça tėser k / - ... (burkan …
Mai.T-11.3b.30 … kntü kntü ḳuwraġları bėrle öz yıŋaḳlarınta turup bodiswt[nın]g anasıŋa yek içkek yik yilpik yawlaḳ saḳıntaçı yaḳın tegmez-ün tėp ḳop adadın küyü küzedü erü …

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 29–33 taḳı yime birük bu üç miŋ uluġ miŋ yėr suvda tolu yavlaḳ yek içgek ėrser kėlip ol kişig ölürgeli örletgeli saḳınsar aŋar utru ḳuanşi im pusar …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 3.2.1.V/1 [ü]ç yégirminç qadır yavlaq aġuluġ yek [iç]gekl[ler] /// ölm[egey :]

Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 40.4 [U 3116]-14–19 … ı et yėdeçi ḳan içdeçi ḳad(a)r ḳaşl(ı)ġ tumlıġ bėş ptr / yüzlüg yavlaḳ yek içgekler-de taḳı artuḳraḳ tsuy irinçü ḳıltım(ı)z erser: amtı ol ḳılmış aġar ts-uy ayıġ …