İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

a ünlem

36 geçiş 1 biçim 11 eser MaitŞUUTTBKHuastAOT

Tanım

  1. Seslenme ya da acı, şaşkınlık bildiren ünlem: a!, ey!, ah! (“yekler uluġı a siziŋ ḳızıŋız…”, “… a ölüp bardı”). Tanıklar: UTT
  2. Derlemdeki geçişlerin çoğu sözcük değildir: yaprak yüzü göstergesi (2a, 3a), dipnot ya da okuma farkı işareti (“a/e”) veya kırık satırın parçasıdır. Tanıklar: ŞU

57 geçişin büyük kısmı yaprak/okuma işaretidir; ünlem kullanımı yalnız birkaç Uygurca bağlamda açıktır.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: düşük. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): a — yalın hâliyle 36 kez

Çekimli biçimler (0):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.039.17–19 … bilge b(ilig-) -iŋizke yükünür-biz.. a(nta) (ö)trü bodis(a)v(a)tnıŋ ... -t a- ... / / ...
Mai.Tek.057b.22–26 antag ... -a erip yėme nizvanıları erk türk ... duḳları üçün bulunçları--(ŋ)a tapag udu …
Mai.Tek.082.01–03 82 5 = 25 241 244a 245 / bėş otuzunç (ül)üş bėş p(atar) yėr üze yėti bı bıçġun oḳsuz teginçsi …
Mai.Tek.085.37–43 … yitlinip bar- -ırlar.. anı körüp kuḳ(t)apat (tag) ... d- ... -i kuvrag ... a / - ... -g korkup anıy / - ... (ayaların) kavşurup tükel bilge (maytrı) bu …
Mai.Tek.104.26 … ikidin sıŋar kıdıġıŋa yaḳma--(dın) osuşu aruyu sıza ulıyu (sıḳtayu) / / / a / rlar ...

ŞU Şine Usu Yazıtı

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU K 3 … b] .... anta ḳalmışı bodun on uyġur toḳuz oġuz üze yüz yı[l olurup] s(...) a/e orḳoon ügüz o/u
ŞU B 2 onunç ay ėki yaŋıḳa bar[dı]m t (...) a/a tėmişi ö/ü l .. y1ı It .... m .. r o/u gö/üslç…a toḳıdım tüşdim anta kar …
ŞU B 2 onunç ay ėki yaŋıḳa bar[dı]m t (...) a/a tėmişi ö/ü l .. y1ı It .... m .. r o/u gö/üslç…a toḳıdım tüşdim anta karu …
ŞU B 2 … yaŋıḳa bar[dı]m t (...) a/a tėmişi ö/ü l .. y1ı It .... m .. r o/u gö/üslç…a toḳıdım tüşdim anta karu basmıl ḳarluḳ yoḳ boltı ḳoony yılḳa
ŞU B 5 tapıg bėrtti] .... srs ... b .. çi [ba]rmış ol t... a/e .. söziŋe yazmayın tėdi ya[ŋıl]m[ayın] tėdi .. içıḳmedi (...) m kö/ü anç …

U Uigurica I-IV

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. II Y. 52,2 - 22–23 yekler uluġı a siziŋ ḳızıŋız-nı arçuni toŋa ḳunup ėldü bardı
U II, T. II Y. 52,2 – IX 57- 12–14 birök seniŋ küçüŋ yėtmese . . . [r] ant . . [a] oḳ mėni üntekil vjır-lıġ oḳın tuşḳuru t . . [o]ḳıp . . [o]l yekke ḳın ḳızḳ …
T. III M. 225-43.-4 … alḳu ançulayu kel-[mis-ler]-niŋ usnir laksan-lar-ınta ön--mis sitadapatri a ..[t]lġ utsuḳmaḳ-sız ul . . [uġ] yanturdaçı atlġ arvıs-lar ėligi tükedi

TT TT I-X

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 178b. 180-7–16 … siḳtayu . aġusı küçetip . ad // ı ernii yirüp . eŋekii tmġaḫıi aprap //// a ölüp bardı
T III D 2601-5 … . . . . . . . . ajunıġ ḳutḳa -rḳalı . . . . . . . alḳu ayıġ ḳılınçlarımz . a/ . . . . ḳılınç tüşin uḳıttıŋız [.] . . . . .
T III D 26027-76–79 ayaġ-larıġ barça siz / -iŋe emtertiŋiz . a ///maḳıġ ///anlanmaḳıġ ḳ/ . . . . . . /m -aḳıġ irişmek -ig serkürtüŋüz . a …

BK Bilge Kagan Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 14 [ : [ ] ḳa : t(a)ş(ı)g : [ ] ür ⟨…⟩ / ḳ(a)zg(a)n(ı)p: y(a)ŋ [ ]i : bu [ ]a / : bu ḳ(a)g(a)n(ı)ŋda : bu b(e)gl(e)r(i)g[de bu y(ė)r(i)ŋde su]b(u)ŋd[a ( …
BK D 28 a oḳ(ı)g(a)lı : k(e)lti :

Huast Huastuanift

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II D. 178 IV.-4 … k ḳılınçıŋa-h anıġ ḳılınçl(ı)ġ şmnu-u ögümüzni-i saḳınçım(ı)znı azġurduḳın a/////ḳ ? // uun biligsiz ögsüz boltuḳumuz [ü]çün ḳam(a)ġ y(a)ruḳ üzütlerniŋ …
T. II D. 178 VI.-12 … m(ı)z er[ser] . . . . bedük beken ḳaġalın ba//// . . . . tıvarın ḳazġançın a//// . . . . biz .. bilinür biz

AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AO-20–22 açılmış linḫu-a tuduġ-luġ amita-aba burḳan-ıġ a //// tö[p]ü-te ildinür
AO-23–24 [arı]ġ meŋi-lig uluş-uġ [a]///lıġ munta oḳ körkidür

T Tunyukuk Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 15 … n y(e)ma : > ol(u)rs(ı)ḳ(ı)m : k(e)lm(e)z (e)rti : / (a)nta s(a)ḳ(ı)nt(ı)m a: / [ilk ḳıırḳ(ı)zk]a : sü[l(e)s](e)r [y(ė)g (e)r]m(i)ş : t(ė)d(i)m :

Tes Tes Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Tes Doğu 5 ... a b(i)lges(i)n üç(ü)n örŋre : kün toġşıḳd(a)kı : bod(u)n

KP Kalyanamkara Papamkara

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP X-2–4 … a ötürü kim ḳolġuçı-r(=l)ar kelser bulmaz ėrti bulmatın aġıçılal(=r)nın (=-a?) bulmadı bergü burmatın bulmadı

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 34/87b1 … lıġlılar anlar kim ziyanlıġ boldılar özleriŋe boḍunlarıŋa ḳıyamet künde [88a1] bilgil ol ök ol ziyan belgülüg turur