Tanım
- Ayırmak, ayırt etmek: “ḳaralı örüŋli aḍırttı” karayı ve akı ayırdı; “körüp adırtıp” görüp ayırt edip. Tanıklar: ShoRKB
- (Birini canından, sevdiğinden) ayırmak, yoksun bırakmak: “adınaġunuŋ ėsig özlerinte adırtım erser” başkalarını canlarından ayırdımsa; “amraḳınta adırtım erser” sevdiğinden ayırdımsa.
- “yol adırtmaḳ” yolu ayırt etmek, göstermek: “yol adırtmaḳınta ḳorḳınçsız” (doğru) yolu ayırt edip göstermekte korkusuz. Tanıklar: Abh
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): adırt- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →U Uigurica I-IV
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II, Y., 48-21–38 | … ġı sançıp yti ḳılınçın bıçıp y-a ḳurup oḳ adıp adınaġu-nuŋ ėsig öz-lerinte | adırtım | erser .. irinç yrlġ yazuḳsuz kişi-ler-niŋ oġlın ḳızın bulġadım erser amraḳ … |
| U II, T. II, Y., 48-21–38 | … r .. irinç yrlġ yazuḳsuz kişi-ler-niŋ oġlın ḳızın bulġadım erser amraḳınta | adırtm | .. erser tözün yavaş edgü köŋülüg tınlġ-larıġ küŋ ḳul ḳılıp uçuz yinik tut … |
| U II, T. II Y 42.-5–17 | … lup irinç yrlġ tınlġlaraġ yarlıġançsız kö . . . . . [ŋülte] ėsig özlerinte | adırtım | . . . . . . dim ölürdüm erser emti anı barça bilinür-mn ökünür-mn yazuḳumt … |
| U II, T. II Y 42.-38–57 | … suvri söŋün sançıp yėti ḫılıçın bıçıp ya ḳurup oġ atıp atnaġu ėsig özinte | atırtım | irinç yarlġ yazuḳ--suz tınlıġ-laraġ oġlın ḳızın bolulġatım (bulġatım) amra … |
KB Kutadgu Bilig
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarTT TT I-X
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T III D 25925. 26020.-100 | . . . / tasıı ḳılıp [.] özüg yadıġ | atırtıŋiz | . |
Abh Abhidharma (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 1540–1541 | … ġ tėmek-te ülatı-lar erür tıdıġ yol-uġ nomlamaḳ-ta ḳorḳınçsız又yme erür yol | adırtmaḳ-ın-ta | ḳorḳınçsız yme/tėr. |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 6.1.2.2/23–24 | … lemek-lig emge[k-lig]// /// özirkenip 决 odġuraqlanmaġuluq ol 當 | | | körüp | adı[rtıp] | /// -synk’ tegi sevgülük taplaġu-luq ermez : |
Aynı gövdeden maddeler
“adırt” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).