İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

amraḳ sıfat

Tanım

  1. Sevgili, sevimli, candan sevilen: “amraḳ oġlum” sevgili oğlum; “amraḳ ėçimiz” sevgili ağabeyimiz; “alḳu kişike amraḳ bolur” herkese sevimli olur; “bir ikintişke ertiŋü amraḳ bolur” birbirlerine çok düşkün olurlar. Tanıklar: KİPSekKPMaitU
  2. Ad olarak: sevgili, sevilen kişi: “amraḳınta adırtım erser” (birini) sevdiğinden ayırdıysam; “adın amraḳın amranmaḳ” başkasının sevgilisine göz dikmek. Tanıklar: Mait

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): amraḳ — yalın hâliyle 22 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • amraḳ 19 (Mait, KP, U, Sek) · amrak 3 (Man, IB)

Çekimli biçimler (3):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.62–66 taḳı yėme b(u) buyan edgü kılınç közünür üd(te) amraḳ ėçimiz kutbulmuş oġul ınanç silik teŋri bėrmiş oġul ınanç ekemiz yıpar kam …
Mai.Tek.033.16–18 kaltı bir oḳşaġu biliglig işilerniŋ amraḳ oġulkıyasın kadır bars tutmış bolsar..
Mai.Tek.075.47–49 amarıları adınnıŋ amraḳ--ın yarıp amradaçı erdiler ol ay--ıg kılınç küçinte tamuda tugdı--lar
2a-10–11 oġulta ḳızta amraḳ meniŋ öz kişilerim erürler . .
2a-21 … ] üze [isig amraḳ köŋüli turur . . ḳaltı ] bir oḫşa-[ġu biliglig işilerniŋ amraḳ oġul]ḳıasın ėkin ara ḳuçup sewer amrayur erser . . antada taḳı yėgrek ayaġ …

U Uigurica I-IV

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II Y 10-6 alḳu kişike amraḳ bolur
U II, T. II Y. 52,2 – 18 ötrü atası kilimbi . . . [yek] öz pata ordusıŋa kelip amraḳ ḳızın bulmadın inçe tėpditi… meniŋ ḳızım ḳança baryuḳ ol tėp tekreki tėri …
U II, T. II, Y., 48-21–38 … gi vrḫar-ta saŋram-ta linta prian-ta [?prvan-ta] arıġ toruġ yėrlerde sevig amraḳ köŋülin ovutsuz biligin ḳılmaġuluḳ [st. ḳır-] ḳılınç-larıġ ḳıltım-m erser …
U II, T. II, Y., 48-21–38 … ırtım erser .. irinç yrlġ yazuḳsuz kişi-ler-niŋ oġlın ḳızın bulġadım erser amraḳınta adırtm .. erser tözün yavaş edgü köŋülüg tınlġ-larıġ küŋ ḳul ḳılıp uçuz yi …
U II, T. II Y 42.-38–57 … rtım irinç yarlġ yazuḳ--suz tınlıġ-laraġ oġlın ḳızın bolulġatım (bulġatım) amraġġınta atırdım erser tözün yavaş edgü kişi-lerig küŋ ḫul ḫıltım uçuz yinik tuttum …

KP Kalyanamkara Papamkara

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP IV-4–5 amraḳ oġlum ne üçün buşuş-luġ keltiŋiz
KP V-6 ḳaŋı ḳan inçe tėp yarlıġ-ḳadı amraḳ ögüküm yėr teŋri törümişte berü bay yeme bar yoḳ çıġay yeme bar ḳayu-sıŋa …
KP VI-6 amraḳ ögüküm seni inçe sever mėn
KP IX-5–6 amraḳ ögüküm köŋlin neçük berteyin men
KP XVI-3–4 amraḳ ögük-üm mėniŋ elte ḳazġançım siziŋ ėrmez mü

Man Manichaica I-III

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 176-83–86 amrak oglanım öŋ sakınıŋ ol ozakı sav yörüglerin kim m(e)n sizlerke ayu bėrtim
T II D 171-174–225 … meŋiz tegşürmekin ançulayu k(a)ltı ulug elig t(e)ŋri hanı ezrua t(e)ŋriniŋ amrak kızı y(a)ltr(a)glı yaşın t(e)ŋriçe toşist w(a)hm(a)n yme ulug elig ezrua t …

IB Irk Bitig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 65 66.(a)mtı (a)mr(a)k ogl(a)n(ı)m, (a)nça biliŋl(ė)r:

Sek Sekiz Yükmek

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.108 (IId) yuduz yme bir ikintişke ertiŋü amraḳ bolur ne koŋülinte

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 77 alḳu kişike amraḳ bolur ..

Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 40.2 [U 3114]-6 isig amraḳ özümüzni ıdalamışım(ı)z k(e)rgek erti :

Aynı gövdeden maddeler

“amrak” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).