Derlem sözlüğü · madde
antag sıfat
Tanım
- Öyle, o türlü (Uygur metinlerinde): “antaġ küçlüg men” öyle güçlüyüm; “bolmaḳ yme antaġ erür” oluş da öyledir; “antaġ nizvanı basınçıŋa ulınıp” öyle tutku baskısına yenilip; “antaḳ uluġ erür” o denli büyüktür. Tanıklar: IBMaitU2
- Orhon yazıtlarında “antaġıŋın üçün” böylesi (davranışın) yüzünden: “antaġıŋın üçün ıġdmiş ḳaġanıŋın sabin …” böyle davrandığın için beslemiş olan kağanının sözünü … Tanıklar: KT2BK2
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): antag — yalın hâliyle 132 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- antag 72 (Mait, IB, Man, KT) · antaġ 60 (ShoR, Sek, Mait, U)
- antak 2 (Man) · antaḳ 2 (U, Sek)
- antagıŋın 1 (BK) · antaġıŋın 1 (KT)
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (140) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
67 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.00204–00206 | yine yine tayar ol | antag | (nız)vanı basınçıŋa ulınıp kentü (et)özin ölürüp nırvanka barır.. |
| Mai.Tek.013.37–44 | meniŋ | antag | küçüm küsün- -üm yoḳ kim teŋri burkan- -nıŋ edgüsin erdemin kėŋ alkıg küle … |
| Mai.Tek.033.54–56 | antag | ogrı boltı ol oḳ tınlıglarnıŋ isig kanların içtim anın amtı alku tınlıglar … | |
| Mai.Tek.064.22–27 | ... -lar ol | antag | türlüg tınlıglar ilki- -(t)eki yavız ögretigler (ü)çün tükel bilge maytrı … |
| Mai.Tek.084.07–09 | ol | antag | uzun künün tünün sekiz mıŋ yıl yaş- -ap emgek emgen--ürler.. |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
28 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.1.4.V/8 | antaġ | törlüg aġır satıġlġ erdini monçuq //// nom küsüşlüg üçün ançulamış erür : | |
| Sho.Rosia 6.2.2.3 | … oġul /// 1) [yoq] erser antaġ sav bilme[yüki] /// 1) /// [無事] ΟΟ yoq erser | antaġ | sav 2) uqmayuqı 彼行不善 /// 2) /// [a]yap aġır-lap negülük ol 父 3) 專正 atası b … |
| Sho.Rosia 6.3.2 /35 | … ök tuyar têp 如是淨戒具足 monı monçulayu arıġ çḫşa[ptḳa tükellig bolsar] 復有三昧正受 | antaġ | yene d(i)yan-ta köni-sinçe yıġınmaḳ[-lıġ 具足 ///] tükel-lig bolmaḳ üz-e mon … |
| Sho.Rosia 7.2 /111–133 | … /// inçip sözledi sen tegimlig /// uzatı] monı teg y(a)raġı bêrg(e)li 或説有我 | antaġ-ları | yme söz-l’eyür [bar men têp /// antaġları] yme söz-leyür-ler yêrtinçü-deki … |
| Sho.Rosia 7.2 /325 | 彼名及色 | antaġ] | yene ol at ulatı öŋüg :: |
Sek Sekiz Yükmek
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.44 (Ib) | tüşerler ertiŋü aġar emgek- -ke kirürler ol | antaġ | aġar yazuḳluġ |
| Jut.Sek.T-1.67 (Ia) | yek içgekniŋ ḳılınçı ol --- birök | antaġ | edgü öglisi bar erip |
| Jut.Sek.T-1.134 (IIc) | iter ertiler ol | antaġ | kirtü koŋül üçün köni kirtgünç üçün turḳaru |
| Jut.Sek.T-1.234 (Ib) | taḳı yme antaġ bolur ol ḳapaġ tunar | antaḳ | adalanur ne tusu boltı |
| Jut.Sek.T-1.316 (IId) | törüsi inçip edgü yavlaḳ utlısı ne üçün | antaġ | adruḳ erki tŋrim ötrü tŋri tŋrisi |
Man Manichaica I-III
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 173b1-27–29 | eŋ ilki on kat kök t(e)ŋrig | antak | bir türkün yapdılar y(a)ratdılar |
| T II D 173d-329–335 | yme ögi kaŋı | antag | ögek sav sözleyü umagay kim ol ern(e)ŋ köŋ(ü)lin y(a)rutsar yme agı bar(a) … |
| T II D 173b2-412 | yme | antag | bar edgü ögli ol |
| T II D 176-515–519 | munça arıg ton kedmişin | antak | t(e)rkin butarlayu üze bıça yırtıp taşgaru kemişti ınçak yügürti bardı |
| T II D 172a-529–532 | ekigün | antag | körtle bolgaysızlar k(a)ltı kün t(e)ŋri bu yėr suv üze tugar k(e)ntü y(a)r … |
U Uigurica I-IV
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II S.2b-8 | bolmaḳ yme | antaġ | erür |
| U II, T II B1-7-11 | antaġ | onga-lı bögüş orup utġuralı uḳar | |
| U II, T II B1-10-5–6 | ḫuanşı ım pusar-nıŋ ḫutadmış küçi erdemi | antaḳ | uluġ erür |
| U II, T. II Y. 52,2 - 25 | inçe ḳltı temirlig taġ-dın . . . ört yalın öner erser . . | antaġ | asuġluġ kilimbi yekler Überschrift: toḳuzunç ülüş yėti altmış ⟦= IX (Bla … |
| U II, T. III M. 207.-66 | adın azun-lar-la yme | antaġ | oġ toġmaḳ-ı bolur |
IB Irk Bitig
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 3 | … )t(ı)p(a)n t(a)pladuk(u)min tu- / t(a)r m(ė)n, s(ė)bdük(ü)min yiyür m(ė)n. | (a)nt(a)g | küçlüg m(ė)n. |
| IB 10 | (ė)sn(ė)g(ė)n b(a)rs m(ė)n. k(a)muş ara b(a)ş(ı)m. | (a)nt(a)g | (a)lp / m(ė)n, (ė)rd(ė)mlig m(ė)n. |
| IB 20 | udıgm(a)g odguru y(a)t(ı)glıg turg(u)ru yorıyur m(ė)n. | (a)nt(a)g | küçlüg m(ė)n. |
| IB 40 | (a)nt(a)g | (a)lp (ė)rmiş. | |
| IB 44 | … (a)lıyu b(a)rmiş, t(a)b(ı)şg(a)n t(ė)risi üŋüş / (ü)p(a)n yügürü b(a)rmiş. | (a)nt(a)g | tėr. |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 11 | ol ḳ (amaġ) emgekligler emgekinte | antaġ | ḳurtulur |
| KİP 13–16 | … lıġ ḳuanşi im (pusa)r atın uzun turḳaru a(tasar) tünle küntüz atayu tutsar | antaġ | oġrı bar uluġ otḳa kirser … uluġ suvḳa kėrser ölimegey sıġta tėgip öngey . … |
| KİP 58–60 | … alḳınçsız kögüzlüg bodisvt inçe biliŋ uḳuŋ ḳuanşi im pusar ḳutadmaḳ erdemi | antaġ | ḳasınçıġ uluġ tėtir |
| KİP 69–70 | … ḳ bilge alḳınçsız kögüzlüg bodisvt ḳuanşi im pusarnıŋ ḳutadmaḳ küçi erdemi | antaġ | uluġ tėtir |
| KİP 94–95 | ḳuanşi im pusar atın atamış oġrınta edgü asıġı tususı | antaġ | tėtir . . |
T Tunyukuk Yazıtı
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 11 | kür(e)g s(a)bi | (a)nt(a)ġ | : toḳ(u)z oġ(u)z : bod(u)n üze : ḳ(a)ġ(a)n : ol(u)r- / tı tir : t(a)bġ(a)ç … |
| T 26 | … ı)zda : y(a)nt(ı)m(ı)z : türġ(ı)ş ḳ(a)ġ(a)nta : küür(e)g k(e)lti: s(a)bi / | (a)nt(a)ġ | : öŋd(ü)n ḳ(a)ġ(a)nġ(a)ru : sü yorıl(ı)m t(ė)m(i)ş : yor(ı)m(a)- / s(a)r : … |
| T 32 | tıl(ı)ġ k(e)lürti: s(a)bi | (a)nt(a)ġ | : y(a)r(ı)ş y(a)zıda : on tüm(e)n : sü t(ė)- / r(i)lti: tir: ol s(a)b(ı)ġ … |