Tanım
- Batmak, dalmak: “neçe miŋ tirig öldi tulup batur” kaç bin canlı boğulup battı; “çom’maḳ batmaḳ uu utıḳ” dalmak, batmak, uyku; “tuġmaz batmaz” doğmaz batmaz; “kün tuġmazda hem burun batmazdın” güneş doğmadan ve batmadan önce; “künüm batġalır teg” günüm batacakmış gibi; “suwḳa batḳanlar” suya dalanlar; “kentü saçımızta batılıp” kendi saçımıza gömülüp. Tanıklar: SekMaitShoRKuTKB2
- Gizlemek, örtmek (?): “kılmış ayıg kılınçların kizlemedin batmadın açarlar” işledikleri kötü işleri gizlemeden, örtmeden açarlar.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bat- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (9):
Bağlamlar
Bütün geçişler (10) →KB Kutadgu Bilig
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlarMait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.063.06–11 | … tükel bilge maytrı burkanka yaḳın tegip kılmış ayıg kılınçların kizlemedin | bat--madın | açarlar yadarlar.. |
| Mai.Tek.077.05–07 | munta tuġup özün örtlüg yalınlıg tülerimiz kentü saçımızta | batılıp | / / arka et-özümüz iter.. |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 34/61b3 | 37 yeklerni ḳamuġ bina ḳılġanlarnı suwḳa | batḳanlarnı | |
| Ku. T. 37/80a2 | … e ayurlar: tesbih ayġıl iḍiŋe şükr aymaḳ birle aşnu kün tuġmazda hem burun | batmazdın |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 7.2 /349 | 沈[没於睡眠] çom’maḳ | batmaḳ | uu utıḳ :: |
| Sho.Rosia 7.2 /359 | aġır tümgerip çomup | ba[tıp | :: |
Sek Sekiz Yükmek
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.127 (Ia) | körür burḫan nomın eşidür nom közi yaruyur tuġmaz | batmaz |
Aynı gövdeden maddeler
“bat” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).