Derlem sözlüğü · madde
belgüsüz sıfat
Tanım
- Belirsiz, bilinmez; görünmez: “bu tüş teg tiriglik keçer belgüsüz” bu hayat rüya gibi belirsizce geçer; “ḳança barır belgüsüz” nereye gittiği belirsiz; “belgüsüz agzın örtdi” ağzını görünmez şekilde örttü; “belgüsüzin ya‘ni ġaybın” görmeden, yani gayben. Tanıklar: MaitKuTKBDLT
- “belgüsüz ḳıl-” silmek, yok etmek: “taŋrı batılnı belgüsüz ḳılur” Tanrı batılı siler.
- (Abhidharma) belirtisiz (nitelik taşımayan): “belgüsüz dyanlar” belirtisiz meditasyonlar. Tanıklar: Abh
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): belgüsüz — yalın hâliyle 17 kez
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (20) →KB Kutadgu Bilig
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 1396 | bu tüş teg tiriglik keçer | belgüsüz | / kerek beg kerek ḳul barır kelgüsüz |
| KB 1532 | ara bir ıçar kör yorır | belgüsüz | / ara köz körürde bolur belgüsüz |
| KB 3630 | keçürmiş tiriglik barır kelgüsüz / neçe ol bu ḳalmış yime | belgüsüz | |
| KB 4831 | usanma tiriglik barır | belgüsüz | / keçer uş bu öḍ kün yana yanġusuz |
| KB 6036 | anıŋda basa kökke uçtum teŋip / özüm | belgüsüz | boldı örlep siŋip |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 31/24a2–3 | 61 Turġu uştmahlar ol kim vaʿde ḳıldı taŋrı ḳullarıŋa | belgüsüzin | yaʿni ġaybın ol taŋrı erür anıŋ vaʿdesi kelinmiş |
| Ku. T. 33/36a2 | … ėyür anıŋ tayaḳını ḳaçan tüşti erse bildile periler kim eger bildiler erse | belgüsüz | dereŋ ḳılmaġaytılar ḫ˅arlaġlı ḳın içinde |
| Ku. T. 33/62a3 | 53 bütünlükin tandılar aŋar munda burun atarlar | belgüsüz | ıraḳ yerdin |
| Ku. T. 36/18a3 | … lar: ḳoştı taŋrı üze yalġannı eger tilese taŋrı mühr urur seniŋ köŋlüŋ üze | belgüsüz | ḳılur taŋrı batılnı çın ḳılur çınlıḳ / rastlıḳnı sözlerini ol bilgen köŋül … |
Abh Abhidharma (Shogaito)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 2452 | belgüsüz-te | belgüsüz dyan-lar. | |
| Abh.Sho. 2452 | belgüsüz-te | belgüsüz | dyan-lar. |
| Abh.Sho. 4105 | bu yörüg tıldaġ-ında anın bulmış ol | belgü-süz | tėgüçi adıġ. |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.058.16–17 | taş kapaġın--ta oy kazıp tolu ört yalın koz kodup | belgüsüz | agzın örtdi / - ... |
Sek Sekiz Yükmek
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.460–461 (Ia) | kirdiler ol kim körksüz tuyuġsuz | blgüsüz | tip titir neŋ bulġusı |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 354 | Aġdı bulıt kükreyü / Yaġmur tolı sekriyü / Ḳalıḳ anı ügriyü / Ḳança barır | belgüsüz |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 7.2 /89–107 | … 者 ḳayu tigirtsiz erser [///] 有相 b(e)lgülüg erür 无諍是无相 tigits[iz erser erür | belgüsüz | 是所] 有 erür ança-ḳy-a-lıġ 无所有 ança-ḳy-a-l[ıġsız ///] 空於貧 ḳuruġ üz-e öz-ke t … |
Aynı gövdeden maddeler
“belgüsüz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).