buz- fiil

58 geçiş 17 biçim 8 eser KB BK Mait KuT KT Abh ShoR Tövbe Anlam haritasında göster

Tanım

Bozmak, yıkmak; (düşmanı) bozguna uğratmak: “taŋut bodunug buzdum” Tangut halkını bozguna uğrattım; “altı çub soġdaḳ tapa süledimiz, buzdumız” Altı Çub Soğdakları üzerine sefer ettik, bozguna uğrattık; “yayıġ ol bu devlet, iter hem buzar” bu devlet oynaktır, yapar ve bozar; “ançada olar buzarlar bıçıġnı” o zaman ahdi bozarlar; “alḳu ḳaraŋġu ḳararıġıġ buzup” bütün karanlığı dağıtıp; “bu eḍgü boḍun asġı buzma küçün” bu iyi halkın yararını zorla bozma; “ḳaraŋġusın buzmaḳlıġ yörüg” karanlığını giderme anlamı. Tanıklar: KT BK Abh ShoR KuT KB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): buz- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (17):

buzu 34 buza 23 buzar 12 buzdı 10 buzuġlı 6 buzdum 5 buzma 4 buzġay 3 buzarlar 2 buzdumız 2 buzmaḳlıġ 2 buzup 2 buztumuz 1 buzġuluḳ 1 buzmaġıl 1 buzmaġınça 1 buzsamız 1

39 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

KB 548	yayıġ ol bu devlet iter hem	buzar	/ ne irsel turur terk irikse tezer
KB 2023	iki neŋ bile ilçi beglik	buzar	/ kirür egri yolḳa könidin azar
KB 2681	bu iki kişide bolur barça söz / bu söz tutmasa öz işin	buzdı	öz
KB 4602	yir erken aşıġ türtme tirki üze / kişi körki	buzma	ḳılınçıŋ tüze
KB 5746	negüke	buzar	sen bu eḍgülerig / saŋa yası teggey ay köŋli tirig

BK D 24	t(a)ŋut : bod(u)n(u)g :	buzd(u)m	:
BK D 34	(e)bin : b(a)rkin :	buzd(u)m	:
BK D 34	süsin :	bu[z]d(u)m	:
BK D 37	yor(ı)p(a)n : ḳ(a)r(a)g(a)n : kııs(ı)lta : (e)bin : b(a)rkin : (a)nta	buzd(u)m
BK D 39	bod(u)n(u)g : (a)nta	buzd(u)m	:

Mai.Tek.047.06–10	ilki--deki ç(a)ḳr(a)v(a)rt ėlig kanlar turġurmış çhşaptlıg tor neŋ	buzma	artatma teŋri yėrinte barġu yolug aç üç tamu yolın tutġıl men barıp toyın …
Mai.Tek.067.06–10	… ayıg kılınçlıg örtlüg (yalınlıg) kuzġunlar oḳsuz teginçsiz ... yumġaḳlarıg	buza	butarlayu / / - ... ... -ileri örtlüg temirli(g) ...
Mai.Tek.078.18–24	… zl(e-) -rimiz erür. vijir tumşuḳlug karġa kuzġun karaḳuş teglükenler kelip	buza	butarlayu etimizni yinimizni üzüp iskep tançu tançu yėyürler..
Mai.Tek.085.01–07	… ug et yumġaḳ belgülüg bolur.. anta yėme tört sıŋardın--kı kuşlar keyikleri	(buzu)	butarlayu tumşuḳın ... tarmaḳın tarmayu tan(çkılay)urlar umugsuz ınag- -sı …

Ku. T. 28/16b1–2	… açan ıḍtımız erse olardın ḳınnı zaman--ḳa tegi olar tegigliler ançada olar	buzarlar	bıçıġnı
Ku. T. 30/80b2	92 bolmaŋlar ol eşler teg kim	buzdı	egirmiş yipini küçde kiḍin egirik yeşilmeki teg tutar sizler andlarıŋıznı …
Ku. T. 38/17a3	… arḳa iḍi ḳını andın kim saḳınmadılar yime kemişti köŋülleri içre ḳorḳunçnı	buzarlar	erdi ėwlerini öz eligleri birle müʾminler eligleri birle ʾibret alıŋlar ey …

KT D 31	(a)ltı çub : sogd(a)k t(a)pa : sül(e)d(i)m(i)z :	buzd(u)m(ı)z	: t(a)bġ(a)ç : oŋ totoḳ : beş t[üm(e)n : sü k(e)lti : süŋüşd(ü)m(i)z]
KT D 34	(a)nı y(a)ń(ı)p : türgi y(a)rġun : költe :	buzd(u)m(ı)z	:

Abh.Sho. 567	öz-nüŋ ḳaraŋġu -sın	buzmaḳ-lıġ	yörüg ::
Abh.Sho. 568	bolmaz adın-ḳa asıġ ḳılmaḳ-lıġ edgü-si adın -nıŋ ḳaraŋġu-sın	buzmaḳ-lıġ	yörüg ::

Sho.Rosia 7.2 /207	/// ozu yarlıḳazun] asurı-tın têp 破壊諸闇冥 alḳu ḳar(a)ŋġu ḳararıġ[-ıġ	buzup	artatıp ::
Sho.Rosia 7.2 /228–229	/// neŋ] ögrünçsüz-ke	buz-ġuluḳ	arḍat’ġu-luḳ bolmaz sn têp 煩能生歡喜 bus[uştın tuġar ögrünç] ::

… ŋ aġzıŋa kirgü yim içimler--in yėdim(i)z yuŋlatım(ı)z erser : vrġar saŋram

buz--tumuz

söktümüz erser : bo bėş türlüg anantirassa-yazuḳumuznı körür-biz :

“buz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).