Tanım
- İki, ikisi; hep “ekin ara” ikisi arasında (Orhon yazıtlarında): “kök teŋri asra yaġız yėr ḳılıntuḳda ekin ara kişi oglı ḳılınmış” üstte mavi gök, altta yağız yer yaratıldığında ikisi arasında insanoğlu yaratılmış; “ėkin ara At(ı)g yaġı bolmiş” ikisi arasında Atıg(lar) düşman olmuş. Tanıklar: O2KTBK2ŞUMait
- Ekin, ekilmiş ürün (Kur’an çevirisinde): “çıḳarur anıŋ birle ekinni türlüg türlüg” onunla türlü türlü ekin çıkarır. Tanıklar: KuT
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ekin — yalın hâliyle 40 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ekin 37 (EÇS, BK, KT, ŞU) · ėkin 3 (O, U, Mait)
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (14) →BK Bilge Kagan Yazıtı
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlarKuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 34/91a3 | … dürdi kökdin suwnı kigürdi anı yullarḳa yer içinde yana çıḳarur anıŋ birle | ekinni | türlüg türlüg anıŋ guneleri yana ḳurur körgey sen anı sarġarmış yana ḳılur … |
| Ku. T. 36/81a1 | 26 | ekinler | aḍaḳın turuġlı orunlar uluġ |
| Ku. T. 37/48a2 | … leri içre secde eseridin ol meselleri tevrit içinde sıfatları incil içinde | ekin | teg çıḳardı yapraḳını küçlüg ḳıldı anı yoġun boldı köni turdı öz butası üz … |
KT Kül Tigin Yazıtı
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarMait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.089.20–30 | … ėr(inte) ... kodı yėrtinçüke ... katun karnınta (on ay) olurdı purohit ... | (ekin) | türkin kodup arıg sım(tag) ... amtı ol tükel bilge maytr(ı burkan) bizni t … |
| 2a-21 | … köŋüli turur . . ḳaltı ] bir oḫşa-[ġu biliglig işilerniŋ amraḳ oġul]ḳıasın | ėkin | ara ḳuçup sewer amrayur erser . . antada taḳı yėgrek ayaġḳa tegimlig maitr … |
O Ongin Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| O 9 | buzḳunça kelir ertimiz | ėkin | ara At(ı)g yaġı bolmiş “Tegmeçi men!” tėyin saḳıntım Tegri Bilge ḳaġanḳa [ … |
ŞU Şine Usu Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| ŞU K 2 | ö[tüke]n [ėli] tegres ili | ekin | ar[a] o[lu]rmış subı seleŋe ermiş anta ėli (...) [er]miş barmış (...) |
U Uigurica I-IV
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 207.-38–42 | … a anın bu darnı-nıŋ küçi küsüni üze bodimant nomluġ orun-ġa tegginçe munuŋ | ėkin | arasınta arıġ toḳum aj--un-uġ bulmaġ-ı tapmaġ-ı bolur |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 5249 | yorı eḍgülük ḳıl | ekin | eḍgülük / saŋa eḍgü bolġay açu meŋülük |
Aynı gövdeden maddeler
“ekin” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).