esen sıfat

47 geçiş 6 biçim 8 eser KB IB Abh Man U Mait KİP AH Anlam haritasında göster

Tanım

Esen, sağ, sağlıklı; güvende: “sewerin esen tut yaġısın kötür” seveni esen tut, düşmanını kaldır (yok et); “esenin tirilgil üküş yıl yaşa” sağlıkla yaşa, çok yıl yaşa; “üçünçi esenin tiriglik turur” üçüncüsü sağlıklı yaşamaktır; “kop ėsėn tükėl körüşmiş” hepsi sağ salim görüşmüş; “ėsen tükel öz yėrinte barurlar” sağ salim kendi yerlerine giderler; “burḫan esen erkenki ötde” Buda hayattayken. Tanıklar: IB KİP Abh KB3

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): esen — yalın hâliyle 36 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (3):

esenin 9 eseninde 1 esenintin 1

34 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

KB 117	sewerin	esen	tut yaġısın kötür / sewinçin tolu tut saḳınçın ḳotur
KB 1480		esenin	tirilgil üküş yıl yaşa / sewinçin awınçın üküş il aşa
KB 3302	OḌĠURMIŞ SU’ALİ ÖGDÜLMİŞKE / ayıttı ḳadaşların oḍġurmışa /	esen	tip ḫaber birdi ögdülmişe
KB 3806	miŋ eḍgüg aḍaḳını tutġınça sen / yaḳaŋnı bir ök yolı tutġıl	esen
KB 4957	ilig altunı inç	esen	bolsunı / bayat birge barça tilek ḳolsunı

IB 15	… gürü aztı, kişi oglı yorıyu aztı. y(a)na t(ė)ŋri kutınta üçünç yılta / kop	(ė)s(ė)n	tük(ė)l körüşm(i)ş. kop ögir(ė)r s(ė)binür tir.
IB 27	… (ė)r konyı ürküp(ė)n b(a)rmiş. börikė sookuşmiş. böri / (a)gzı (ė)msimiş.	(ė)s(ė)n	tüük(ė)l bolmiş tėr.
IB 42	y(a)na k(ė)lmiş. idişin (a)y(a)kın	(ė)s(ė)n	tüük(ė)l bulmiş. ögir(ė)r s(ė)binür tėr.

Abh.Sho. 2133–2134	azu-ça yme tŋri burḫan	esen	erken-ki ötde azu-ça yme tŋri burḫan nirvan bulmış-ta kėn.
Abh.Sho. 2338–2350	… me ök körülmez inyanaparasdan-ta ulatı şasdr-lar-nıŋ bar-ı yme ök körülmez	esen	erken-ki ötde (yėrdinçü-te) bular bar bolmaduḳ üçün又衆贤云 yene saŋgabadrė ba …
Abh.Sho. 2360–2363	ḳaltı tŋri burḫan yrlıḳamış ol anant -ḳa men amtı	esen	erken yėrdinçü-te siz-ler maŋa tayaḳ-lıġ erür siz -ler men nirvan bulmış-t …

T II D 173a2-433–436	sizeŋ küçüŋüzke	esenin	bardamaz esenin keltemez ayduk işeŋez(e)n tüketi iş-ledemez
T II D 173a2-433–436	sizeŋ küçüŋüzke esenin bardamaz	esenin	keltemez ayduk işeŋez(e)n tüketi iş-ledemez

U II, T. III M. 207.-30–32	ol ḫayu ḫayu ajun -lar-ta toġsar .. anta anta yme linḫu-a-nıŋ	esen-intin	ök bögün keligin toġmaġ-ı bolur ..
U II, T. III M. 225.-5	… a mali-ta ulatı-lar-nıŋ tutmaġ-lıġ ada-lar-ıntın alḳu tutdaçı--lar-tın inç	esen	ḳılzun mėni ..